علت جوش بینی چیست
جوش بینی شایع و معمولاً بی‌خطر است. علت جوش روی بینی و داخل آن، درمان خانگی ساده و نشانه‌های خطری که یعنی باید حتماً به پزشک مراجعه کنید را بخوانید.
جوش بینی شایع است و معمولاً بی‌خطر؛ بیشترشان با مراقبت ساده خوب میشوند. ولی جوشِ دردناکِ داخل بینی یا جوشی که خوب نمی‌شود باید معاینه شود. در ادامه علت‌ها، درمان و نشانه‌های خطر را می‌گویم.
چرا بینی جوش میزند؟
جوش بینی می‌تواند روی پوست بینی باشد یا داخل آن. دلیلش هم هر بار یکی نیست. سه علت شایع‌تر از بقیه‌اند:
۱- گرفتگی منافذ و چربی پوست
بینی از نظر طبیعی بزرگ‌ترین منافذ صورت را دارد. به همین دلیل جوش سرسفید و سرسیاه بیشتر همین‌جا دیده میشود. وقتی غده‌های چربی بیش‌ازحد روغن تولید کنند و سلول‌های مرده منافذ را ببندند، قرمزی، التهاب و جوش پیدا میشود.
۲- عفونت ریشهی مو
داخل بینی پر از مو است و ریشهی این موها می‌تواند ملتهب یا عفونی شود. نتیجه معمولاً یک برجستگی قرمز و دردناک است. کندن مو، دستزدن مکرر به بینی یا آسیب‌های کوچک، زمینه‌ی شایع آن است.
۳- حساسیت و تحریک
آلرژی و آبریزش مکرر و تمیزکردن پی‌درپی بینی با دستمال، پوست ابتدای بینی را تحریک میکند و ممکن است برجستگی ایجاد کند. هر برجستگی داخل بینی جوش نیست؛ مثلاً زائده‌های بدون درد مثل پولیپ را فقط پزشک تشخیص می‌دهد.
جوش روی بینی و داخل بینی چه فرقی دارند؟
| جوش روی بینی | جوش داخل بینی | |
|---|---|---|
| علت شایع | گرفتگی منافذ و چربی پوست | التهاب یا عفونت ریشهی مو |
| ظاهر | سرسفید یا سرسیاه، گاهی قرمز | برجستگی قرمز و دردناک |
| راه‌حل ساده | پاک‌کننده‌ی ملایم و دست‌نزدن | کمپرس گرم و دست‌نزدن |
| اگر بدتر شد | معاینه‌ی پوست | سریع‌تر معاینه شوید |
چطور جوش بینی درمان میشود؟
بیشتر جوش‌ها خودبه‌خود خوب میشوند. کارهای زیر کمک میکند و بی‌خطر هستند:
کمپرس گرم
پارچه‌ی تمیزی را در آب گرم (نه داغ) بزنید و چند بار در روز، هر بار حدود ۱۰ دقیقه، روی جوش بگذارید. کمپرس گرم درد را کم میکند و به خروج خودبه‌خودی چرک کمک میکند. این توصیه در منبع NHS هم آمده است.
تمیز نگه‌داشتن و دست‌نزدن
ناحیه را با شست‌وشوی ملایم تمیز نگه دارید و دست‌ها را قبل از لمس صورت بشویید. جوش را نترکانید و نکنید؛ فشار دادن ناحیه‌ی بینی عفونت را بدتر میکند.
آب‌نمک، روغن نارگیل و سرکه سیب چطور؟
این سه روش در اینترنت زیاد برای جوش بینی توصیه میشوند، ولی هیچ‌کدام منبع علمیِ معتبری ندارند. روی پوست حساس و داخل بینی حتی ممکن است سوزش و التهاب بیشتری بدهند. به‌جای آزمون‌وخطا با این روش‌ها، برای درمانِ مطمئن با پزشک متخصص مشورت کنید؛ تا آن موقع کمپرس گرم و مراقبت ساده بی‌خطرترین کار است.
اگر جوشهای سطحی بینی تکرار میشوند، مراقبت پوستی و درمان آکنه می‌تواند کمک کند. مقاله‌ی جوش صورت و پیشگیری از آن را ببینید. اگر جوش چرکی و دردناک شده، درمان جوش چرکی و دردناک را بخوانید.
کِی جوش بینی خطرناک است و باید به پزشک مراجعه کنم؟
کِی به پزشک مراجعه کنم؟
فوری (همان روز):
- جوش دردناک داخل بینی که سریع بزرگ میشود
- تب یا احساس بیماری همراه جوش
- قرمزی یا تورمِ گسترده‌ی بینی، گونه یا اطراف چشم
در چند روز آینده:
- جوشی که بعد از حدود یک هفته مراقبت خوب نمی‌شود یا مدام برمی‌گردد
- خونریزی از بینی یا مشکل در تنفس
- برجستگی بدون درد داخل بینی که رشد میکند
علت احتیاط این است که ناحیه‌ی میانی صورت و بینی ارتباط نزدیکی با رگهای سر دارد. کورک یا عفونت در این منطقه گاهی به عفونت عمیق‌تر (سلولیت) می‌رسد و نباید دستکاری شود. این وضعیت نادر است و با مراجعه‌ی به‌موقع قابل کنترل است.
چطور از جوش بینی پیشگیری کنم؟
- از دستزدن و انگشت‌کردن در بینی پرهیز کنید.
- موهای داخل بینی را نکنید.
- بینی را آرام تمیز کنید.
- اگر آلرژی دارید، با کنترل آن از تحریک مداوم بینی جلوگیری کنید.
- برای پوست چرب، پاک‌کننده‌ی ملایم و محصولات غیرکومدوژنیک (غیرجوش‌زا) انتخاب کنید.
چرا بینی قرمز و پرمنفذ میشود؟
بینی در بسیاری از افراد چرب‌تر از بقیه‌ی صورت است. وقتی روغن اضافه با سلول‌های مرده ترکیب شود، منافذ بسته میشود و قرمزی و لکه ایجاد میشود. کنترل چربی و پاک‌کردن ملایم پوست کلید کار است. محصولات روغنی را کم کنید و پاک‌کننده‌ی ملایم، ترجیحاً غیرفومی، و آرایشی با برچسب «غیرجوش‌زا» انتخاب کنید. اگر قرمزی و جوش‌ها ادامه داشت، آکنه یا مشکل پوستی دیگری ممکن است در کار باشد و معاینه‌ی پوست کمک میکند.
دکتر عباس انتظاری، متخصص طب پیشگیری
سؤالات شایع
جوش بینی را میشود با دست ترکاند؟
نه. فشار دادن یا کندن جوش، بهخصوص داخل بینی، باعث التهاب بیشتر و ورود باکتری میشود و بهبود را طولانیتر میکند. بهتر است ناحیه را تمیز نگه دارید و اجازه دهید خودش خوب شود.
جوش بینی چند روز طول میکشد تا خوب شود؟
جوشهای سطحی معمولاً با مراقبت ساده طی چند روز تا یکی دو هفته بهتر میشوند. اگر بعد از حدود یک هفته بهتر نشد یا بزرگتر و دردناکتر شد، معاینه لازم است.
چرا داخل بینیام جوش دردناک میزند؟
معمولاً التهاب یا عفونت ریشهی موهای ابتدای بینی است؛ کندن مو یا دستزدن مکرر به بینی شایعترین زمینهاش است. چون این ناحیه به رگهای صورت نزدیک است، جوش دردناک داخل بینی را دستکاری نکنید و اگر درد یا تورم بیشتر شد، به پزشک مراجعه کنید.
جوش بینی خطرناک است؟
اغلب نه؛ بیشتر جوشهای بینی بیخطرند. نگرانی فقط زمانی جدی است که همراه تب، قرمزی و تورم روبهگسترش صورت یا درد شدید باشد. در این حالت زودتر معاینه شوید.
منابع
سوالتان را از دکتر بپرسید
شماره فقط برای اطلاعدادن پاسخ استفاده میشود و روی سایت منتشر نمی‌شود.
تا ۵ فایل · jpg، png، gif یا pdf · هرکدام حداکثر ۵ مگابایت
سوال شما ثبت شد. پاسخ دکتر با پیامک به شما اطلاع داده میشود.