خال سیاه روی واژن و ناحیه تناسلی زنان: عکس، علت و زمان نگرانی

خال سیاه روی واژن در بیشتر موارد خطرناک نیست. مروری در مجله‌ی انجمن پوست آمریکا می‌گوید ضایعه‌ی رنگدانه‌ای در ولو تقریباً در یک زن از هر ده زن دیده می‌شود. ولو بخش بیرونی دستگاه تناسلی زنان است و لب‌های بزرگ و کوچک (لابیا) را هم شامل می‌شود. اگر خال تازه درآمده، رنگ و شکلش عوض می‌شود یا خونریزی دارد، باید معاینه شود.

دیدن یک لکه‌ی تیره در این ناحیه نگران‌کننده است و این نگرانی کاملاً قابل‌فهم. ملانومای ناحیه‌ی تناسلی نادر است؛ مروری در مجله‌ی اورولوژی آسیا ملانومای دستگاه ادراری‌تناسلی (که ولو یکی از جاهای آن است) را حدود ۰٫۵٪ همه‌ی ملانوم‌ها می‌داند. با این حال معاینه‌ی یک لکه‌ی مشکوک هیچ‌وقت وقت تلف‌کردن نیست.

اگر می‌خواهید لکه را نشان بدهید، نوبت بگیرید یا سؤالتان را همین پایین از دکتر بپرسید. پرونده‌ی شما محرمانه می‌ماند و می‌توانید تلفنی و بدون گفتن نام هم سؤال بپرسید (با مطب تماس بگیرید).

خال سیاه روی واژن چیست و چرا درمی‌آید؟

خال (نِووس) تجمعی از سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست به نام ملانوسیت است. DermNet خال ملانوسیتی را ضایعه‌ی پوستی خوش‌خیم و شایعی می‌داند و می‌گوید تقریباً همه حداقل یکی دارند. پس خال در ناحیه‌ی تناسلی هم عجیب نیست؛ فقط چون جای دیده‌شدنش کم است، دیرتر متوجهش می‌شویم و بیشتر می‌ترسیم.

رنگ خال از قهوه‌ای روشن تا سیاه متغیر است. خال بی‌خطر معمولاً گرد یا بیضی است، مرز مشخص دارد و رنگش در سراسر آن یک‌دست است. NHS هم همین را می‌گوید: خال‌های بی‌خطر معمولاً گرد یا بیضی‌اند و لبه‌ی صاف دارند.

چرا خال یا لکه‌ی تیره در ناحیه تناسلی درمی‌آید؟

خال از تجمع ملانوسیت‌ها ساخته می‌شود و DermNet می‌گوید خال‌ها ممکن است از بدو تولد باشند یا بعدتر درآیند. همین منبع یادآوری می‌کند خال‌ها گاهی به دلایلی غیر از ملانوما هم تغییر می‌کنند، مثلاً بعد از آفتاب یا در بارداری. این نکته به ناحیه‌ی تناسلی اختصاص ندارد.

برای لکه‌ی مسطح تیره (ملانوز) علت قطعی یک‌جا نوشته نشده است. آنچه در مطالعه‌ی مجله‌ی انجمن پوست آمریکا آمده، توصیف رفتار آن‌هاست، نه علت. به همین دلیل پزشک بیشتر بر معاینه و پیگیری تکیه می‌کند.

چه لکه‌هایی شبیه خال سیاه‌اند؟

همه‌ی لکه‌های تیره در ناحیه‌ی تناسلی خال نیستند. این چهار گروه را پزشک باید از هم جدا کند، و گاهی فقط با دیدن از نزدیک ممکن است.

خال معمولی. لکه یا برآمدگی گرد و کوچک با رنگ یکنواخت که سال‌ها تغییر نمی‌کند.

خال آتیپیک. خالی که DermNet آن را بزرگ‌تر، با مرز مبهم یا رنگ‌های متفاوت توصیف می‌کند. بیشتر آن‌ها بی‌خطرند، اما چون ظاهرشان به ملانوما شبیه است، پزشک بیشتر وقت می‌گذارد.

لکه‌ی مسطح و تیره (ملانوز ولو). لکه‌ی صاف و بدون برآمدگی که گاهی شبیه خال یا حتی ملانوما به نظر می‌رسد.

مطالعه‌ای در مجله‌ی انجمن پوست آمریکا روی ۴۱ بیمار نشان داد ملانوز تناسلی می‌تواند ظاهری شبیه ملانوما داشته باشد، ولی سن شروعش پایین‌تر از ملانومای تناسلی است. بیشتر لکه‌ها با گذر زمان ثابت ماندند یا کم‌رنگ شدند. نمونه‌ی مطالعه کوچک بود، پس این را قاعده‌ی قطعی نگیرید.

کراتوز سبورئیک. برآمدگی کمی زبر و قهوه‌ای تا سیاه. DermNet آن را لکه‌ای بی‌خطر می‌داند که در بزرگسالی و همراه با پیر شدن پوست ظاهر می‌شود.

اگر لکه‌ی مسطح قهوه‌ای‌رنگ شبیه کک‌مک است، تشخیص این‌که خال مسطح است یا ملانوز، با معاینه‌ی پزشک مشخص می‌شود و از روی عکس نمی‌شود حدس زد.

خال قهوه‌ای، لکه‌ی سیاه، خال خونی: فرقشان چیست؟

رنگ به‌تنهایی خطر را معلوم نمی‌کند. قهوه‌ای روشن، قهوه‌ای تیره و سیاه هر سه می‌توانند یک خال معمولی باشند. چیزی که پزشک را نگران می‌کند رنگِ تنها نیست؛ ناهمگونی است: بیش از دو رنگ در یک ضایعه، مرز دندانه‌دار و تغییر در طول زمان.

اگر ضایعه‌ای که می‌بینید قرمز یا بنفش و کوچک است و به آن «خال خونی» می‌گویند، مسئله فرق دارد. برای ضایعات قرمز می‌توانید بیماری‌های پوستی دستگاه تناسلی زنان با عکس را بخوانید. و اگر برجستگی‌ها گوشتی یا زبر و متعدد است و رنگ پوست دارند، زگیل تناسلی هم جزو احتمال‌هاست.

ضایعه	ظاهر معمول	رنگ	معمولاً خطرناک است؟
خال معمولی	گرد یا بیضی، مرز مشخص	قهوه‌ای روشن تا سیاه	خیر
ملانوز ولو	لکه‌ی مسطح، بی‌برآمدگی	قهوه‌ای تا سیاه	خیر، ولی باید از ملانوما جدا شود
کراتوز سبورئیک	برجسته و کمی زبر	قهوه‌ای تیره تا سیاه	خیر
زگیل تناسلی	برجستگی نرم و گوشتی	رنگ پوست یا صورتی	تشخیص و تصمیم درمان با پزشک
ملانوما (نادر)	نامتقارن، مرز نامنظم	چند رنگ	بله، نیاز به بررسی فوری

خال ناحیه تناسلی کِی نگران‌کننده است؟

قاعده‌ی کلی در پزشکی پوست این است که تغییر مهم‌تر از ظاهرِ امروز است. NHS می‌گوید خال‌ها معمولاً نگران‌کننده نیستند مگر اینکه اندازه، شکل یا رنگشان تغییر کند. DermNet هم موارد زیر را مشکوک می‌داند:

• خال اندازه، شکل، ساختار یا رنگش عوض می‌کند.
• خالی تازه در بزرگسالی (بالای ۴۰ سال) درمی‌آید.
• یک خال با بقیه‌ی خال‌های بدن فرق دارد («بچه‌اردکِ زشت»).
• ویژگی‌های ABCD را دارد: نامتقارن، مرز نامنظم، رنگ متنوع و قطر بزرگ.

NHS اضافه می‌کند ملانوما ممکن است رنگش با گذر زمان عوض شود یا بیش از دو رنگ داشته باشد و لبه‌اش ناصاف باشد. التهاب، خونریزی یا پوسته‌ی خشک روی خال هم دلیل مراجعه است.

یادتان باشد ملانوما در این ناحیه نادر است. ولی همان مرور مجله‌ی انجمن پوست آمریکا هشدار می‌دهد که چون اغلب دیر شناخته می‌شود، پیش‌آگهی‌اش بدتر است. دلیل مهم دیدن پزشک همین است: چیزی که زود دیده شود، ساده‌تر بررسی می‌شود.

نمونه‌ی ملانوما برای مقایسه: لکه‌ای نامتقارن با مرز نامنظم و رنگ‌های متفاوت. بیشتر خال‌های ناحیه‌ی تناسلی این‌طور نیستند.

«خال‌های متعدد» یا «لکه‌ی تیره‌ی اطراف واژن و مقعد» یعنی چه؟

بعضی خانم‌ها چند لکه‌ی تیره می‌بینند، نه یکی. تعداد زیاد معمولاً به معنای سرطان نیست، ولی DermNet می‌گوید کسی که چند خال آتیپیک دارد در معرض خطر بیشتری برای ملانوماست. مهم این است که کدام یک تازه است یا تغییر کرده. بهتر است همه را یک‌بار با پزشک ببینید و بپرسید کدام را باید پیگیری کرد.

یک راه ساده: از لکه‌ها هر چند ماه یک‌بار با نور خوب و بدون زوم زیاد عکس بگیرید، با یک خط‌کش یا سکه کنارش. عکس را فقط برای خودتان نگه دارید. این کار معاینه‌ی پزشک را جایگزین نمی‌کند، ولی تغییر را راحت‌تر نشان می‌دهد.

تشخیص خال سیاه روی واژن چطور انجام می‌شود؟

اولین قدم معاینه‌ی بالینی است. پزشک اندازه، رنگ، مرز و برجستگی را می‌بیند و می‌پرسد لکه از کِی هست و آیا تغییر کرده است. گاهی با درماتوسکوپ (ذره‌بین مخصوص پوست) الگوی رنگدانه‌ها را بهتر می‌بیند.

اگر هنوز تردید باشد، نمونه‌برداری (بیوپسی) و بررسی زیر میکروسکوپ تکلیف را روشن می‌کند. مرور مجله‌ی انجمن پوست آمریکا یادآوری می‌کند که این ضایعات گاهی با هم اشتباه می‌شوند و تشخیص دقیق، هم از اضطراب و هم از جراحی بی‌مورد جلوگیری می‌کند.

خال سیاه روی واژن باید برداشته شود؟

بیشتر خال‌های ساده و ثابت نیازی به درمان ندارند. NHS هم می‌گوید خال فقط وقتی درمان می‌شود که نشانه‌ی ملانوما باشد. برداشتن برای دلیل ظاهری یا آزار مکانیکی (مثلاً سایش با لباس) هم تصمیم مشترک شما و پزشک است.

بیشتر خال‌هایی که در نگاه اول آتیپیک به نظر می‌رسند، در معاینه‌ی دقیق‌تر بی‌خطرند؛ خالی که مشکوک بماند برداشته و بافتش بررسی می‌شود. روش و نوع بی‌حسی را پزشک بعد از دیدن ضایعه انتخاب می‌کند؛ پیش از معاینه نمی‌شود قیمت یا روش مشخصی گفت.

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

اگر هر کدام از این‌ها را دارید، نوبت معاینه بگیرید:

• خال یا لکه‌ای که اخیراً بزرگ‌تر، تیره‌تر یا نامنظم‌تر شده است.
• لکه‌ی تازه‌ای که چند هفته مانده و از بین نرفته.
• خونریزی، زخم، پوسته یا ترشح از روی لکه.
• خارش یا سوزش مداوم در همان نقطه.
• خالی که با بقیه‌ی خال‌هایتان فرق دارد، یا بیش از دو رنگ دارد.
• نگرانی مداوم که با معاینه‌ی پزشک راحت‌تر می‌شود.

اگر هیچ‌کدام از این‌ها نیست و لکه سال‌هاست همان‌طور مانده، معمولاً عجله‌ای لازم نیست. با این حال اگر نگرانید، یک‌بار نشان‌دادنش به پزشک آرامش‌تان را برمی‌گرداند. برای مقایسه با سایر خال‌ها خال سرطانی چه شکلی است؟ را هم بخوانید.

برای پرسش یا نوبت، نوبت بگیرید یا با مطب تماس بگیرید. همه‌ی گفت‌وگوها محرمانه است.

— دکتر عباس انتظاری، متخصص پزشکی اجتماعی و طب پیشگیری