لکه های قهوه ای ناحیه تناسلی در مردان و زنان: علت، خال سیاه، درمان

لکه های قهوه ای ناحیه تناسلی، چه در مردان و چه در زنان، بیشترِ وقت‌ها بی‌خطرند؛ اما چون چند بیماری کاملاً متفاوت می‌توانند همین ظاهر را داشته باشند، لکه‌ای که تازه است یا تغییر می‌کند را باید یک بار پزشک ببیند.

اگر نیمه‌شب با نگرانی دنبال «عکس» می‌گردید، این حس را خیلی‌ها دارند و لازم نیست خجالت بکشید. در این مقاله می‌خوانید لکه‌ی قهوه‌ای چه علت‌هایی دارد، خال سیاه را چطور از بقیه جدا کنید و چه علامتی یعنی وقت مراجعه است.

پرونده‌ی شما در مطب محرمانه می‌ماند و می‌توانید اول بدون گفتن نام تلفنی سؤال بپرسید. برای گفت‌وگو، با مطب تماس بگیرید.

لکه قهوه‌ای در ناحیه تناسلی چه علت‌هایی دارد؟

علت‌های رایج را در یک نگاه ببینید. این جدول راهنمای اولیه است و جای معاینه را نمی‌گیرد.

علت	ظاهر معمول	نکته‌ی مهم
خال (نوس)	لکه‌ی گرد یا بیضی با لبه‌ی صاف، یک‌رنگ	معمولاً بی‌خطر؛ تغییر رنگ یا شکل نیاز به معاینه دارد
ملانوز یا لنتیژین تناسلی	لکه‌ی صاف قهوه‌ای یا تیره بدون برجستگی	خوش‌خیم، ولی در صورت شک برای جدا کردن از ملانوم نمونه‌برداری لازم است
زگیل تناسلی	برجستگی‌های ریز و زبر؛ گاهی تیره‌تر از پوست اطراف	بیماری مقاربتی است و باید در کلینیک بررسی شود
بونوئید پاپولوزیس	پاپول یا پلاک کوچک زگیل‌مانند، گاهی بنفش	مرتبط با HPV؛ نیاز به تشخیص پزشک
قارچ کشاله‌ی ران	لکه‌ی پوسته‌دار و مرزدار؛ پوست گاهی تیره‌تر می‌شود	با داروی ضدقارچ درمان می‌شود
آکانتوز نیگریکانس	لکه‌ی تیره، ضخیم و مخملی در چین‌ها	گاهی نشانه‌ی دیابت یا اختلال هورمونی است

بعد از التهاب یا زخم هم پوست می‌تواند موقتاً تیره بماند. یک مطالعه روی ۶۸ ضایعه‌ی رنگی ولو که بافت‌شناسی شده بود، علاوه بر خال و ملانوم، لنتیگو، ملانوز خوش‌خیم و تیرگی بعد از التهاب را هم گزارش کرده است.

ارسال عکس برای بررسی پزشکتا ۵ عکس بفرستید؛ نتیجه با پیامک به شما اطلاع داده می‌شود.شروعبستن

خال سیاه روی بیضه، آلت یا لابیا چه فرقی با بقیه‌ی لکه‌ها دارد؟

خال مجموعه‌ای از سلول‌های رنگدانه‌ساز است که معمولاً از دوران کودکی یا نوجوانی روی پوست می‌ماند. NHS می‌گوید خال بی‌خطر معمولاً گرد یا بیضی است، لبه‌ی صاف دارد و روی پوست قهوه‌ای و سیاه تیره‌تر دیده می‌شود. دیدن یک خال تازه در سنین کم هم طبیعی است.

اگر دنبال خال روی بیضه هستید، خال روی بیضه نشانه چیست؟ را بخوانید. برای خال روی ناحیه‌ی زنانه هم خال سیاه روی واژن را ببینید. آن دو مقاله علت‌های مخصوص هر ناحیه را کامل‌تر آورده‌اند.

یک نکته‌ی کلیدی: خال خوش‌خیم و خال مشکوک را رنگ تنها جدا نمی‌کند. شکل، یکنواختی رنگ و تغییر در طول زمان مهم‌تر است.

ملانوز و لنتیژین تناسلی چیست و خطرناک است؟

ملانوز آلت لکه‌ی تیره‌ی صافی است که در گزارش‌های پزشکی به‌عنوان بیماری خوش‌خیم و نه چندان شایع توصیف می‌شود. در یک مورد گزارش‌شده، بافت‌برداری فقط تیره‌تر شدن سلول‌های لایه‌ی زیرین پوست را نشان داد، بدون افزایش سلول‌های رنگدانه‌ساز و بدون هیچ سلول غیرعادی، و بیمار فقط پیگیری محافظه‌کارانه شد.

در همان گزارش، تشخیص با بافت‌برداری تأیید شد. NHS هم می‌گوید هر تغییر رنگ در پوست آلت را باید پزشک ببیند. «لنتیژین» هم اسم لکه‌ی قهوه‌ای صاف دیگری است که در بررسی ضایعات رنگی ولو در کنار خال دیده شده است.

این یعنی دو لکه‌ی قهوه‌ای کاملاً مشابه می‌توانند علت متفاوت داشته باشند. جدا کردنشان معمولاً با معاینه و گاهی درموسکوپی یا نمونه‌برداری ممکن است.

آیا لکه قهوه‌ای می‌تواند زگیل تناسلی باشد؟

بله. NHS می‌گوید زگیل تناسلی ممکن است سفید، قرمز، همرنگ پوست یا تیره‌تر از پوست اطراف باشد. معمولاً توده‌های ریز و زبرند که گاهی به شکل گل‌کلم کنار هم می‌آیند، و بیشتر بی‌علامت‌اند، اما گاهی خارش، درد یا خون‌ریزی دارند.

اگر لکه‌ی شما برجسته و زبر است یا چند تا شده، احتمال زگیل را باید جدی گرفت. NHS در این حالت مراجعه به کلینیک بهداشت جنسی را توصیه می‌کند. پزشک معمولاً با نگاه تشخیص می‌دهد و درمان به شکل و محل ضایعه بستگی دارد.

برای جزئیات و عکس‌ها زگیل تناسلی مردان و بیماری‌های پوستی آلت تناسلی را ببینید. زگیل مقعدی هم در این مقاله توضیح داده شده است.

بونوئید پاپولوزیس چیست و چه ربطی به لکه قهوه‌ای دارد؟

بونوئید پاپولوزیس یکی از علت‌های برجستگی یا پلاک زگیل‌مانند ناحیه‌ی تناسلی است که گاهی بنفش‌رنگ دیده می‌شود. مرجع پزشکی StatPearls آن را یک وضعیت پیش‌سرطانی می‌نامد، اما می‌گوید به‌ندرت به سرطان تهاجمی می‌رسد.

این بیماری با انواع پرخطر HPV، به‌ویژه ۱۶ و ۱۸، ارتباط دارد و بیشتر در جوانان دیده می‌شود. تشخیص با معاینه و تأیید بافت‌شناسی است.

بسیاری از ضایعه‌ها با درمان یا حتی خودبه‌خود فروکش می‌کنند. اما سیر بلندمدت آن هنوز قطعی نیست، پس معاینه و پیگیری پزشک لازم است.

درمان‌های موجود طبق همین مرجع شامل داروی موضعی، روش‌های تخریبی و برداشت جراحی است و انتخاب روش با پزشک است.

قارچ کشاله‌ی ران هم لکه‌ی قهوه‌ای می‌سازد؟

قارچ کشاله‌ی ران (tinea cruris) معمولاً با لکه‌ی قرمز، پوسته‌دار و مرزدار شروع می‌شود. MedlinePlus می‌گوید پوست ممکن است غیرعادی تیره یا روشن شود و گاهی این تغییر ماندگار است. NHS هم می‌گوید روی پوست قهوه‌ای و سیاه، قرمزی کمتر به چشم می‌آید.

MedlinePlus تأکید می‌کند این قارچ معمولاً دور چین‌های بالای ران می‌ماند و کیسه‌ی بیضه یا آلت را درگیر نمی‌کند. پس اگر لکه روی خود بیضه یا آلت است، قارچ کشاله اولین گزینه نیست.

درمان با داروی ضدقارچ است و طبق NHS ممکن است تا ۴ هفته طول بکشد. نام پماد و مراقبت‌ها را در قارچ تناسلی مردان آورده‌ایم، و علت‌های دیگر خارش ناحیه را در خارش کشاله‌ی ران می‌بینید.

آکانتوز نیگریکانس و لکه‌ی تیره‌ی چین‌های بدن چیست؟

اگر لکه‌ی شما تیره، ضخیم و شبیه مخمل است و در چین‌های کشاله، زیر بغل یا گردن دیده می‌شود، NHS آن را آکانتوز نیگریکانس می‌نامد. این لکه‌ها اغلب تدریجی ظاهر می‌شوند و گاهی خارش دارند.

مهم‌ترین علت آن طبق NHS چاقی است و دیابت نوع ۲، بعضی اختلال‌های هورمونی و بعضی داروها هم می‌توانند علتش باشند. به‌ندرت هم نشانه‌ی بیماری جدی‌تری است. برای همین NHS توصیه می‌کند لکه‌ی تیره‌ی تازه را پزشک ببیند.

درمان یعنی پیدا کردن و درمان علت زمینه‌ای. NHS می‌گوید برای خود لکه درمان اختصاصی وجود ندارد و با درمان علت، لکه‌ها به‌مرور کم‌رنگ می‌شوند.

کدام لکه‌ی قهوه‌ای را باید جدی‌تر گرفت؟

NHS می‌گوید ملانوم‌ها اغلب شکل نامنظم و دو نیمه‌ی ناهمسان دارند، دو یا چند رنگ‌اند، معمولاً بزرگ‌تر از ۶ میلی‌متراند (هرچند گاهی کوچک‌ترند) و در طول زمان تغییر می‌کنند. ملانوم‌های نادر می‌توانند ناحیه‌ی تناسلی را هم درگیر کنند.

در آلت، NHS «تغییر رنگ پوست آلت یا پوست ختنه‌گاه» را در فهرست علائمی می‌آورد که باید معاینه شوند. زخمی که تا ۴ هفته خوب نمی‌شود هم همین‌طور. برای ولو، NHS لکه‌ی قرمز، سفید یا تیره و خالی که شکل یا رنگش تغییر می‌کند را نام می‌برد.

NHS در صفحه‌ی سرطان آلت و سرطان ولو یادآوری می‌کند که این علائم بسیار رایج‌اند و علت‌های متعدد دارند؛ داشتن‌شان به معنی سرطان نیست. فقط باید دیده شوند، چون تشخیص زودتر درمان را راحت‌تر می‌کند.

کِی باید برای لکه قهوه‌ای ناحیه تناسلی به پزشک مراجعه کنم؟

در این حالت‌ها پزشک را ببینید (بر پایه‌ی توصیه‌های NHS):

• لکه‌ی تازه‌ای دارید که چند هفته بعد هم از بین نرفته است.
• اندازه، شکل یا رنگ لکه تغییر کرده است.
• لکه خارش، درد، التهاب، خون‌ریزی یا پوسته‌ریزی دارد.
• لکه برجسته، زبر یا چندتایی است و ممکن است زگیل باشد.
• زخم یا توده‌ای دارید که ظرف ۴ هفته خوب نمی‌شود.
• لکه به‌نظر قارچی است و دیابت دارید یا ایمنی‌تان ضعیف شده است.

آماده باشید که پزشک بیشتر با نگاه و گاهی درموسکوپی تصمیم می‌گیرد و فقط اگر مشکوک بود، نمونه‌برداری می‌کند. خجالت نکشید؛ NHS می‌گوید پزشک به صحبت درباره‌ی این علائم عادت دارد.

با لکه‌ی قهوه‌ای ناحیه تناسلی چه کاری نکنیم؟

چند کار که به لکه‌ی بی‌خطر هم آسیب می‌زند:

• لکه یا خال را نکنید، نبُرید و نسوزانید. NHS هم درباره‌ی زگیل تناسلی می‌گوید درمان را باید پزشک تعیین کند.
• بدون تشخیص، پماد یا کرم روشن‌کننده نمالید؛ هر علت درمان خودش را دارد.
• لکه را با عکس اینترنتی مقایسه نکنید. ظاهر هر بیماری روی هر پوستی فرق می‌کند.
• لکه را مخفی نکنید و تغییرش را زیر نظر بگیرید؛ بهتر است تاریخ و اندازه‌اش را یادداشت کنید.

در مقاله‌ی درمان خال گوشتی روی آلت و خطرات کندن آن دلیل پرهیز از کندن خودسرانه را توضیح داده‌ایم. و اگر تغییر رنگ کلی آلت را می‌خواهید، علت تغییر رنگ ناحیه تناسلی جدا توضیح داده شده است.

جمع‌بندی

لکه‌ی قهوه‌ای ناحیه‌ی تناسلی اغلب بی‌خطر است، مثل خال، ملانوز یا تیرگی بعد از التهاب. اما زگیل، بونوئید پاپولوزیس، قارچ و آکانتوز نیگریکانس هم می‌توانند همین‌شکل باشند و هر کدام درمان جدایی دارند.

چیزی که تصمیم را آسان می‌کند، رفتار لکه است: تازه، در حال تغییر، برجسته یا خونریزی‌دار، یعنی وقت معاینه. اگر مطمئن نیستید، با مطب تماس بگیرید. گفت‌وگو محرمانه است و می‌توانید بدون گفتن نام تلفنی بپرسید.

گالری تصاویر

تصاویر زیر از بیماران واقعی و با رضایت خودشان منتشر شده‌اند تا بتوانید ظاهر ضایعه را بهتر بشناسید. شکل هر ضایعه روی هر پوستی فرق می‌کند و تشخیص قطعی فقط با معاینه‌ی پزشک است.

بونوئید پاپولوزیس روی آلت تناسلی، قبل و ۳ ماه بعد از درمان با لیزر.

— دکتر عباس انتظاری، متخصص پزشکی اجتماعی و طب پیشگیری