علت خارش کشاله ران در مردان و زنان؛ بوی بد، خارش شبانه و درمان

خارش کشاله ران در مردان و زنان معمولاً از قارچ پوستی، تحریک پوست یا یک انگل پوستی شروع می‌شود، و بیشتر علت‌هایش با تشخیص درست قابل کنترل است. این مشکل شایع است و لزوماً به معنی بیماری مقاربتی نیست.

اگر خارش از کشاله تا ران پا می‌رود یا شب‌ها بیدارتان می‌کند، تنها نیستید. خیلی‌ها از گفتنش به پزشک خجالت می‌کشند و ماه‌ها خودشان چیزی روی پوست می‌مالند.

پرونده‌ی شما در مطب محرمانه می‌ماند و می‌توانید اول بدون گفتن نام تلفنی سؤال بپرسید. برای گفت‌وگو، با مطب تماس بگیرید.

علت خارش کشاله ران و ران پا در مردان چیست؟

در مردان یکی از علت‌های شایع، قارچ کشاله‌ی ران یا «جاک ایچ» است. اگر خارش ران پا دور چین‌های بالای ران است، معمولاً به همین قارچ فکر می‌شود. MedlinePlus می‌گوید این عفونت بیشتر در مردان بالغ و نوجوان پسر دیده می‌شود و قارچ آن در جای گرم و مرطوب رشد می‌کند. اصطکاک لباس و عرق طولانی هم می‌تواند آن را راه بیندازد.

همین منبع علائمش را لکه‌های قرمز، برجسته و پوسته‌دار با لبه‌ی مشخص توصیف می‌کند که ممکن است تاول بزند. قارچ کشاله معمولاً دور چین‌های بالای ران (جایی که خیلی‌ها «خارش ران پا» می‌گویند) می‌ماند و کیسه‌ی بیضه و آلت را درگیر نمی‌کند. ممکن است تا نزدیک مقعد برود و آنجا هم خارش بسازد.

اگر قارچ خودِ آلت را گرفته، قارچ تناسلی مردان را بخوانید. توضیح علائم و نام داروها همان‌جاست و اینجا تکرارش نمی‌کنیم.

علت‌های دیگر هم کم نیستند. NHS بالانیت (التهاب سر آلت) را از علت‌های سوزش و قرمزی ناحیه‌ی آلت می‌داند و می‌گوید علتش می‌تواند شست‌وشوی نامناسب، برفک، تحریک با صابون و ژل دوش یا دیابت باشد. MedlinePlus می‌گوید قارچ کشاله معمولاً کیسه‌ی بیضه و آلت را درگیر نمی‌کند؛ پس اگر خودِ بیضه قرمز و خارش‌دار است، علت دیگری محتمل‌تر است و بهتر است پزشک ببیند.

علت خارش کشاله ران در زنان چیست؟

در زنان فهرست علت‌ها کمی فرق می‌کند، چون پوست ولو و واژن به محصولات و تعادل میکروب‌ها حساس‌تر است. این علت‌ها در منابع رسمی نام برده شده‌اند:

• برفک (کاندیدا): NHS می‌گوید در زنان با ترشح سفید شبیه پنیر که معمولاً بو ندارد، خارش و تحریک اطراف ولو و واژن و سوزش هنگام رابطه یا ادرار همراه است.
• برفک روی پوست کشاله: برفک روی پوست کشاله هم می‌تواند بثورات قرمز و خارش‌دار بسازد.
• قارچ پوست کشاله: NHS می‌گوید کچلی می‌تواند ناحیه‌ی کشاله را هم بگیرد و معمولاً حلقه‌ای شکل است.
• درماتیت تماسی: NHS آن را نوعی اگزما می‌داند که با تماس با یک ماده‌ی تحریک‌کننده یا آلرژی‌زا شروع می‌شود، مثل صابون و شوینده.
• شپش عانه و گال: هر دو خارش دارند؛ تفاوتشان را در بخش خارش شبانه می‌بینید.

NHS در بخش لیکن اسکلروزوس هم می‌گوید این بیماری لکه‌های سفید و خارش‌دار می‌سازد که بیشتر دور ولو و مقعد یا روی پوست ختنه‌گاه و سر آلت دیده می‌شود، و در زنان بالای ۵۰ سال شایع‌تر است.

اگر خارش واژن هم دارید، علت خارش واژن بدون ترشح و درمان خانگی عفونت مخمری زنان را ببینید. چون علائم این بیماری‌ها شبیه هم است، هر بار که مطمئن نیستید بهتر است معاینه شوید.

خارش و بوی بد کشاله ران یعنی چه؟

بوی بد کشاله به‌تنهایی علت مشخصی را نشان نمی‌دهد. NHS «بوی ناخوشایند» را در فهرست علائم برفک مردان و بالانیت آورده، ولی درباره‌ی برفک زنان می‌گوید ترشح معمولاً بو ندارد.

پس اگر خارش با بوی بد، ترشح غیرعادی، قرمزی شدید یا زخم همراه است، حدس زدن کافی نیست. بهتر است پزشک ناحیه را ببیند و در صورت لزوم از ترشح نمونه بگیرد. NHS می‌گوید در بالانیت پزشک گاهی با سواب ملایم علت عفونت را بررسی می‌کند.

تا وقتی معاینه نشده‌اید، یک کار بی‌خطر این است که ناحیه را با آب و یک مرطوب‌کننده‌ی ملایم بشویید، نه با صابون و ژل دوش. بعد از شست‌وشو هم خوب خشک کنید. این توصیه از NHS است.

چرا خارش ران پا و کشاله در شب بدتر می‌شود؟

NHS برای دو علت، شب را صریحاً نام می‌برد. در گال، خارش شدیدی که به‌ویژه شب‌ها بدتر می‌شود نشانه‌ی اصلی است. در شپش عانه هم خارش معمولاً شب‌ها بیشتر است.

گال: NHS می‌گوید بثورات گال اغلب بین انگشتان، دور مچ و زیر بغل دیده می‌شود، ولی دور کمر، کشاله و باسن را هم می‌گیرد. جای بعضی بثورات هم لکه‌ی تیره‌ای می‌ماند. گال با تماس نزدیک پوست، از جمله تماس جنسی، منتقل می‌شود و ربطی به نظافت ندارد.

طبق NHS همه‌ی اهل خانه باید هم‌زمان درمان شوند و کسی که در ۸ هفته‌ی گذشته با او تماس جنسی داشته‌اید هم باید درمان شود. جزئیات را در گال یا جرب بخوانید.

شپش عانه: NHS می‌گوید شپش عانه حشره‌ی ریز خاکستری-قهوه‌ای است که روی موی ناحیه‌ی تناسلی زندگی می‌کند. نشانه‌های دیگرش لکه‌های ریز قرمز یا آبی روی پوست و نقطه‌های سفید یا زرد (تخم) چسبیده به مو است. بدون درمان از بین نمی‌رود و کاندوم جلویش را نمی‌گیرد. مقاله‌ی شپش ناحیه تناسلی را هم ببینید.

NHS همچنین درباره‌ی کرم سوزنی می‌گوید خارش شدید دور مقعد یا واژن، به‌ویژه شب‌ها، نشانه‌ی آن است و همه‌ی اهل خانه باید درمان شوند. این خارش بیشتر در کودکان شایع است.

خارش لای پا و بیضه با تغییر رنگ پوست چه ربطی دارد؟

اگر خارش با لکه‌ی تیره یا روشن همراه شده، چند احتمال وجود دارد. MedlinePlus می‌گوید قارچ کشاله می‌تواند پوست را تیره‌تر یا روشن‌تر کند و گاهی این تغییر ماندگار است. NHS هم می‌گوید گال بعد از بهبود ممکن است لکه‌ی تیره باقی بگذارد.

NHS برای لیکن اسکلروزوس لکه‌های سفید، خارش‌دار و صاف یا چروک‌دار را شرح می‌دهد که با خراشیدن یا مالش ممکن است درد بگیرند یا خون بیایند. این بیماری درمان قطعی ندارد، ولی طبق همین منبع پماد استروئیدی نسخه‌ای معمولاً علائم را کنترل می‌کند.

اگر لکه‌ی قهوه‌ای یا سیاه دارید که تازه پیدا شده یا تغییر کرده، لکه‌های قهوه‌ای ناحیه تناسلی را بخوانید. لکه‌ی تازه‌ی ناحیه‌ی تناسلی را بهتر است پزشک ببیند.

درمان خارش بیضه و کشاله ران چطور است؟

درمان کشاله‌ی خارش‌دار بدون تشخیص علت درست پیش نمی‌رود. MedlinePlus می‌گوید قارچ کشاله معمولاً ظرف حدود ۲ هفته با مراقبت ساده بهتر می‌شود. این مراقبت‌ها در منبع آمده‌اند:

• پوست کشاله را تمیز و خشک نگه دارید.
• لباس زیر گشاد بپوشید و لباسی که می‌مالد را کنار بگذارید.
• بند ورزشی را مرتب بشویید.
• اگر قارچ پا دارید، درمانش کنید؛ MedlinePlus می‌گوید قارچ پا می‌تواند به کشاله برسد.

داروی ضدقارچ موضعی هم در MedlinePlus و NHS آمده است. نام و مدت مصرف را اینجا ننوشته‌ایم، چون به محل و نوع ضایعه بستگی دارد. NHS می‌گوید داروساز می‌تواند ضایعه را ببیند و بهترین دارو را پیشنهاد کند. برای کچلی ممکن است تا ۴ هفته دارو لازم باشد، حتی اگر ضایعه زودتر محو شد.

یک هشدار مهم: گال و شپش عانه داروی مخصوص خودشان را می‌خواهند. NHS گال را با کرم یا لوسیون مخصوص و شپش عانه را با کرم یا شامپوی مخصوص درمان می‌داند. NHS برای درماتیت تماسی هم می‌گوید ماده‌ی تحریک‌کننده را شناسایی و کنار بگذارید، و نرم‌کننده‌ی پوست (امولیینت) خشکی را کم می‌کند.

از خراشیدن هم بپرهیزید. NHS می‌گوید خاراندن می‌تواند قارچ را به جاهای دیگر ببرد و در گال عفونت پوستی بسازد.

کِی باید با خارش کشاله ران به پزشک مراجعه کنم؟

طبق منابع بالا، در این حالت‌ها بهتر است معاینه شوید:

• خارش بعد از ۲ هفته مراقبت ساده بهتر نشده یا مدام برمی‌گردد (MedlinePlus).
• علائم برفک را برای اولین بار دارید، یا برفک در ۱۲ ماه بیشتر از ۴ بار برگشته است (NHS).
• دیابت دارید یا سیستم ایمنی‌تان ضعیف است (NHS).
• خارش شبانه شدید دارید و کس دیگری در خانه هم خارش دارد؛ NHS می‌گوید گال با تماس نزدیک پوست منتقل می‌شود و اهل خانه باید هم‌زمان درمان شوند.
• لکه‌ی سفید خارش‌دار، زخم، ترشح غلیظ یا خون‌ریزی دارید.
• فکر می‌کنید شپش عانه دارید؛ NHS می‌گوید باید به کلینیک بهداشت جنسی یا پزشک مراجعه کنید.

اگر برجستگی یا ورم در کشاله حس می‌کنید، تورم غدد لنفاوی کشاله ران را هم ببینید. شرم نکنید؛ مطب برای همین سؤال‌هاست و می‌توانید با مطب تماس بگیرید. گفت‌وگو محرمانه است و می‌توانید بدون گفتن نام تلفنی بپرسید.

چطور جلوی برگشتن خارش کشاله را بگیرم؟

• بعد از دوش و ورزش کشاله را کامل خشک کنید.
• لباس زیر نخی و گشاد بپوشید و لباس عرق‌کرده را زود عوض کنید.
• از صابون معطر، ژل دوش، دوش واژینال و دئودورانت روی ناحیه‌ی تناسلی پرهیز کنید؛ NHS هم برای جلوگیری از برفک همین را توصیه می‌کند.

گالری تصاویر

تصاویر زیر از بیماران واقعی و با رضایت خودشان منتشر شده‌اند تا بتوانید ظاهر ضایعه را بهتر بشناسید. شکل هر ضایعه روی هر پوستی فرق می‌کند و تشخیص قطعی فقط با معاینه‌ی پزشک است.

لیکن اسکلروزوس: لکه‌ی روشن و نازک پوست که خارش دارد.

بثورات قرمز و خارش‌دار پوست ناحیه‌ی کشاله.

— دکتر عباس انتظاری، متخصص پزشکی اجتماعی و طب پیشگیری