نوشته‌ها

موهای زاید و پرمویی در زنان ناشی از چیست؟

موهای زاید  و پرمویی در زنان  ناشی از چیست؟

به رشد بیش از اندازه موهای زاید  در مکان های خاصی از صورت و بدن خانم ها هیرسوتیسم یا پر مویی گفته می شود. موهای صورت یک خانم به طور طبیعی باید کمرنگ و نازک بوده و به آسانی قابل دیدن نباشند.

اگر در صورتتان موهای ضخیم و سیاه با الگوی مردانه خصوصاً در محل ریش و سبیل رشد کرده، یا اگر در مدت زمان کوتاهی رشد سریع مو در بدنتان داشتید حتماً به پزشک مراجعه کنید و توجه داشته باشید که این مشکل علاوه براینکه روی ظاهرتان اثر می گذارد، ممکن است مشکلات درونی فراوانی را برایتان ایجاد کند، پس آن را دست کم نگیرید

 

تجربه فرناز از لیزر موهای زائد بدن

حدود سه سال پیش بود که یکی از دوستام گفت که میشه با لیزر تمام موها رو از بین برد.منم با ترس و لرز از دکتر وقت گرفتم و رفتم.اما یه چیزای بدی هم شنیده بودم، مثل سرطان و ناباروری واین چیزا،ولی وقتی دکتر بهم توضیح داد لیزر چیه و چطور کار میکنه کمی خیالم راحت تر شد که از این خبرا نیست. بعدش هم یک تست لیزر روی دستم انجام داد. ۲ هفته بعدش جلسات را شروع کردم. جلسات اول و دوم مثل معجزه بود،هیچ خبری از رشد موها نبود.ولی جلسات سوم و چهارم یکم نا امید کننده بود. اما در کل اون ۶-۷ جلسه ای که لیزر کردم تقریباً به اون چیزی که تو ذهنم بود رسیدم. نمیگم همه موها ناپدید شد، اما خیلی ها دیگه رشد نکردن،اون هایی هم که رشد داشتن خیلی نازک هستن.خدارو شکر نه سوختم نه پوستم تغییر رنگ داد.البته بگم یکم درد داشت،به اندازه سوزن نازک،اما میدونید می ارزید به نداشتن و ندیدن اون همه موی سیاه و ضخیم. الان هم تقریبا سالی یک بار دارم لیزر را تکرار می کنم.

بی نظمی قاعدگی و اختلال هورمونی در همراهی با موهای زاید 

بی نظمی قاعدگی و اختلال هورمونی در همراهی با موهای زاید

کی به بالا رفتن هورمون های مردانه شک کنیم؟ 

در صورت ایجاد هر یک از علائم زیر حتی در صورت عدم وجود  هیرسوتیسم  یا موهای زاید صورت و بدن باید به بالا رفتن هورمون های مردانه در بدنتان شک کرده و با پزشک مشورت کنید:

۱) قاعدگی های کم، نامنظم یا قطع شده

۲) جوش های مقاوم به درمان

۳) خشونت صدا

۴) عقب رفتن خط رویش موهای سر

۵) کاهش اندازه پستان ها یا بزرگ شدن کلیتوریس

 پرموئی

آکنه و پرموئی ( رشد موهای زاید ) در یک دختر مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک PCO

نشانه های زیر ممکن است مطرح کننده علت زمینه ای برای  هیرسوتیسم و رشد زیاد موهای زاید در اثر مشکلات تخمدان ها، غدد فوق کلیوی یا هیپوفیز باشند:

چاقی به طور شایعی در نشانگان تخمدان پر کیست که یک علت شایع برای افزایش هورمون مردانه است دیده می شود.

پوست تیره و ضخیم شده در چاله آرنج، کشاله ران یا گردن

معیار اندازه گیری شدت پرمویی و موهای زائد در زنان (Freeman Galloway)

معیار اندازه گیری شدت پرمویی و موهای زائد در زنان (Freeman Galloway)

کبودی سریع، اضافه وزن در ناحیه میانی

ضعف ترشح شیر یا سایر مایعات از پستان در زمانی که کودک شیرخوار ندارید

فشار خون بالا،قند خون بالا و مشکلات کلسترول

هیرسوتیسم  و رشد موهای زاید  قبل از بلوغ یا هیرسوتیسمی که به طور ناگهانی رخ می دهد.

از آنجا که برخی مشکلات پزشکی که باعث رشد موهای زاید  می شوند، شکل خانوادگی دارند حتی اگر پرمویی در بین اعضای خانواده شما رایج است، با پزشک مشورت کنید

نشانه ها و تشخیص علت موهای زاید  و  هیرسوتیسم (پرموئی)

هیرسوتیسم  و رشد زیاد موهای زاید  در صورت و بدن دارای درجات مختلفی است.زنی با هیرسوتیسم خفیف و موهای زاید  کم ممکن است علائم رویش موی تیره در روی لب فوقانی، چانه، اطراف پستان ها یا روی شکم داشته باشد. هیرسوتیسم پیشرفته تر منجر به رشد موهای زاید در پشت، شانه ها، جناغ سینه و بالا شکم می شود.

این نوع هیرسوتیسم بیشتر اوقات در هنگام بلوغ ایجاد می شود وعلت آن تغییرات هورمونی شدیدی است که در این دوران ایجاد می شود.برای تشخیص حتماً به یک پزشک مراجعه کنید .پزشک شما ممکن است سوالاتی در مورد تاریخچه پزشکی با توجه خاص به چرخه های قاعدگی تان بپرسد و ممکن است معاینه تان کند.

درمان موهای زاید و  هیرسوتیسم (پرموئی) 

لیزر موهای زائد در صورت در یک خانم با هیرسوتیم (قبل و بعد از درمان)

لیزر موهای زائد در صورت در یک خانم با هیرسوتیم (قبل و بعد از درمان)

برای همه زنان درمان زیبایی و داروهائی که اثر هورمون های مردانه را بر پیازهای مو کم می کنند کمک کننده است، اما باید توجه داشته باشید که از بین بردن موهای زاید ، علت اصلی ودرونی هیرسوتیسم را از بین نخواهد برد.پس تاکید می کنیم که حتما با مراجعه به پزشک علت را پیدا کنید. در زنانی که اضافه وزن دارند، از دست دادن وزن می تواند سطوح آندروژن را کم کرد و هیرسوتیسم را بهبود ببخشد.

برخی علل زمینه ساز موهای زاید را از بین می برد مانند اسپیرنولاکتون اثر هورمون مردانه را از بین برده و تولید هورمون جدید مردانه را متوقف می کند. اسپیرنولاکتون یکی از داروهای دفع کننده آب است و ممکن است باعث شود بیش از روزهای دیگر ادرار کنید . دیگر داروهای ضدهورمون مردانه فیناسترید و فلوتامید هستند اما این داروها گرانتر از اسپیرنولاکتون هستند و عوارض جانبی بیشتری دارند.

الکترولیز

برای برداشتن دائمی موهای زاید  ، بعضی از زنان علاوه بر درمان طبی تحت الکترولیز هم قرار می گیرند. در این روش سوزن نازکی داخل فولیکول مو قرار داده می شود و از جریان الکتریکی برای از بین بردن فولیکول مو استفاده می شود.این روش دردناک است و از آنجا که تنها یک فولیکول در هر مرتبه درمان می شود ، برای نواحی بزرگ بدن مفید نیست.

اپیلاتورها

این موبرها مانند تیغ هستند اما در این روش موهای زاید  از زیر پوست کنده می شود. فایده این روش در این است که بدن مدت طولانی بدون مو
خواهد بود و زمان بیشتری برای رشد نیاز دارند و اگر این روش در قسمتی از بدن بطور مرتب و مکرر انجام شود تعداد موهای آن منطقه به مرور کاهش خواهد یافت. این روش قدری دردناک است.
این دستگاه را روی پوست های خیلی حساس بدن مانند پوست صورت، دستگاه تناسلی و زیر بغل نباید استفاده کرد. این دستگاه و این روش برای از بین بردن موهای زائد مناطق بازوها و پاها مناسب است.در ضمن پس از استفاده از این دستگاه حتما قسمت های مختلف آن را با مواد ضد عفونی کنندهمانند (الکل) تمیز کنید تا هنگام استفاده مجدد در پوست شما ایجاد عفونت نکند.

لیزر  موهای زاید  در هیرسوتیسم لیزر یکی از بهترین روش های درمان موهای زائد است

طبق تعریف سازمان غذا و داروی آمریکا  FDA کاهش مو به صورت دائمی به کاهش مشخص تعداد موهای ترمینال بعد از یک دوره درمان که برای مدت زمان طولانی تری از یک سیکل رشد کامل فولیکول مو در یک موضع از بدن پایدار باشد، اطلاق میشود. کاهش موها تا ۹ماه بعد از درمان به عنوان تأثیر کوتاه مدت درنظر گرفته میشود و کاهش موها بیشتر از ۹ماه بهعنوان تأثیر بلندمدت درمان میباشد
لیزر مطمئن ترین روش در برطرف کردن موهای زاید بدن است چرا که فقط جهت نفوذ در ریشه مو طراحی شده است. بنابراین برای بقیه قسمت های بدن شما، عامل مخربی محسوب نمی شود.
در عملیات درمانی لیزر مراقبت های لازم انجام می شود تا پوست اطراف صدمه ای نبیند. ماده ای که به مو رنگ می دهد، ملانین نام دارد. این ماده نور را از لیزر جذب کرده و آن را تبدیل به حرارت می کند این حرارت به اندازه ای است که مکانیسم رشد مو را غیر فعال کرده و از کار می اندازد و به این ترتیب باعث از بین رفتن فولیکول مو می شود. لیزر درمانی بیش از همه در افرادی با موهای زاید تیره و پوست روشن قابل استفاده است

لیزر موهای زائد روی ساق پا - نتیجه رضایت بخش

لیزر موهای زائد روی ساق پا – نتیجه رضایت بخش

 

 

 توصیه های من:

در صورتی که مایل به انجام لیزر موهای زاید با سیستم (E-Light (IPL+RF نزد ما هستید:

  1. حتما قبل از آغاز درمان یک تست شات لیزر انجام دهید
  2. از حمام آفتاب یا برنزه شدن پرهیز کنید
  3. کلیه مراحل توسط خانم های تکنسین ورزیده و زیر نظر پزشک متخصص انجام خواهد شد
  4. برای مشاهده لیست قیمت لیزر موهای زائد و ثبت پکیج های مورد نیاز و بهره مندی از تخفیف پلکانی دکمه “ثبت پکیج لیزر” را فشار دهید.  ابتدا مشخصات خود را تکمیل کنید. سپس در مرحله بعد ناحیه مورد نظر و تعداد جلسات مورد نیاز را انتخاب کنید هزینه پکیج نمایش داده خواهد شد . در صورت پرداخت انلاین بدون محدودیت زمانی از پکیج خود استفاده خواهید نمود 

هزینه لیزر موهای زائد

چرا کودکان ما چاق هستند؟

چاقی یک عامل خطرزای مهم بیماری های مزمن غیرواگیر بوده و در بروز بیماری هایی مانند دیابت، بیماری های قلبی عروقی از جمله پرفشاری خون، بیماری های بدخیم، کبد چرب، اختلالات گوارشی، بلوغ زودرس ، اختلالات روحی از قبیل احساس تنهایی، افسردگی.  اضطراب، کاهش  سطح اعتماد به نفس  و اختلالات متعدد عضلانی اسکلتی مانند صافی کف پا. افزایش خطر شکستگی و بروز مشکلات استخوان ران، عوارض متعدد تنفسی و اختلالات متعدد دیگر نقش دارد.

عوارض اضافه وزن بر سلامتی از سنین پایین شروع شده و تا بزرگسالی ادامه می یابد. از آنجا که این عوارض در طی زمان بروز می کند، بنابراین درمان آن در مراحلی که بیماری شکل گرفته است به تلاش زیادی نیازدارد، در نتیجه پیشگیری و کنترل اضافه وزن از سنین پایین از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و بدیهی است که پیشگیری از اضافه وزن بسیار آسان تر، ارزان تر و موثرتر از درمان آن می باشد.

چاقی مشکلات کوتاه مدت و دراز مدت زیادی برای کودکان و نوجوانان به همراه خواهد داشت. از طرفی باید  درنظر داشت که چاقی در سنین کودکی با چاقی در بزرگسالی نیز همراه است به طوری که ۹۰-۴۰ درصد کودکان چاق در بزرگسالی نیز از چاقی رنج خواهند برد.

فراوانی اضافه وزن و چاقی در مناطق مختلف ایران تفاوت های زیادی دارد. مطالعات ملی در ایران نشان داده است که به طور میانگین حدود ۱۴ درصد کودکان و نوجوانان دچار اضافه وزن و چاقی هستند. در برخی مناطق به خصوص مناطق شهری و مرفه کشور این فراوانی تا حدود ۳۰ درصد گزارش شده است. با در نظر گرفتن اینکه آمار کشوری نشان داده به طور میانگین ۴۲٫۸ درصد جمعیت بزرگسال ایرانی دچار اضافه وزن و چاقی هستند (شامل ۲۸٫۶ درصد اضافه وزن ، ۱۰٫۸ درصد چاقی و ۳٫۴ درصد چاقی مفرط)، بدیهی است باید اقداماتی بنیادی برای پیشگیری و کنترل اضافه وزن از اوان کودکی انجام شود.

هر چند نقش عوامل ژنتیکی را نمی توان نادیده گرفت، اما روند به سرعت رو به افزایش چاقی کودکان ونوجوانان در طی سال های اخیر نمی تواند ناشی از تغییرات ژنتیکی در این رابطه باشد بلکه به نظر می رسد به طورعمده ناشی از تغییرات سریع شیوه زندگی است. پژوهش های متعددی بیانگر این نکته اند که معضل  چاقی کودکی ازیک سو ناشی از تغییر الگوی غذایی و  مصرف غذاهای پرانرژی با ظاهر جذاب ولی با ارزش کم غذایی، مصرفمیان وعده های غذایی چرب یا شیرین، مصرف ناکافی مواد غذایی دارای فیبر و از سوی دیگر، کاهش فعالیت جسمی روزانه و تنش های عصبی ناشی از زندگی ماشینی حاکم در بیشتر جوامع باشد. بدیهی است که باور معمول در جامعه مبنی بر سالم تر بودن کودکان چاق هم به این مشکل دامن زده و باعث تشدید آن می شود. خلاصه ای ازاین چرخه معیوب که منجر به اضافه وزن و چاقی کودکان و نوجوانان می شود در شکل زیر نشان داده شده است.

چرخه معیوب اضافه وزن و چاقی کودکان و نوجوانان
چرخه معیوب اضافه وزن و چاقی کودکان و نوجوانان

 

عوامل موثر در بروز  چاقی دوران کودکی و نوجوانی:

عوامل بسیار زیادی در بروز اضافه وزن کودکان و نوجوانان نقش دارند و نمی توان علت واحدی برای این امر پیچیده عنوان کرد. به طور کلی دلایل اصلی آن عبارتند از : عوامل ژنتیکی ، عوامل مربوط به دوران جنینی ، نوع تغذیه و روند رشد دوران شیرخواری و کودکی، عوامل مربوط به خانواده، رژیم غذایی نامتعادل، فعالیت جسمی ناکافی، علل روحی و تنش های عصبی، عوامل محیطی از جمله نقش تلویزیون، طول مدت خواب و عوامل هورمونی.

ـ عوامل مرتبط با دوران جنینی  Embryonic obesity

شواهد متعددی مبنی بر ارتباط تأخیر رشد دوران جنینی و در نتیجه وزن کم تولد با بیماری های سنین بزرگسالی به ویژه چاقی، دیابت، بیماری های قلبی عروقی و پرفشاری خون در سنین بزرگسالی وجود دارد. به نظر می رسد واکنش های جبرانی در جهت حفظ بقای جنین منجر به  بروز تغییرات پایدار در روند سوخت و ساز بدن و درنتیجه بیماری های سنین بعدی می شود این موضوع به  ویژه در کشورهای در حال توسعه از اهمیت ویژه ای برخوردار است چرا که مادر بارداری که خود از دوران کودکی وضعیت تغذیه مناسبی نداشته، فرزندی با وزن کم به دنیا خواهد آورد که در معرض خطر ابتلا به چاقی و بیماری های مزمن سنین بعدی است و این چرخه معیوب در نسل های متوالی تداوم می یابد و این عامل به عنوان یکی از دلایل اساسی شیوع و بروز فزاینده بیماری های غیر واگیر درکشورهای در حال توسعه مطرح شده است.

از سوی دیگر، چاقی مادر قبل از بارداری و همچنین اضافه وزن بی رویه مادر حین بارداری هم زمینه ساز بروز بیماری های غیرواگیر فرزندان در سنین بعدی خواهد بود. بنابراین اهمیت اصلاح الگوی غذایی و دیگر  جنبه های شیوه زندگی دختران نوجوان به عنوان مادران آینده و همچنین مراقبت های دوران بارداری مادران و تاثیر این موارد در سلامت نسل بعدی نیاز به توجه بیشتری دارد.

عوامل مرتبط با دوران شیرخواری  

یافته های مطالعات متعدد بیانگر ارتباط مصرف شیر مادر با کاهش احتمال بروز چاقی و بیماری های غیرواگیر و همچنین عوامل خطرزای آن در مادر و شیرخوار بوده اند. در این زمینه می توان ازکاهش احتمال بروز چاقی، اختلالات چربی خون، پرفشاری خون، دیابت، بیماری های قلبی عروقی، پوکی استخوان و برخی بیماری های بدخیم نام برد. همچنین، نوع غذای کمکی مصرفی در دوران شیرخواری با احتمال بروز چاقی و بیماری های غیرواگیر ارتباط دارد، به نحوی که غذاهای تازه و ساده تهیه شده در منزل بر انواع تجاری آن برتری دارند.

ـ عوامل مرتبط با دوران کودکی  Toddler obesity

بسیاری کمبودهای غذایی در کودکان و نوجوانان جامعه ما کنترل شده و شرایط تغذیه ای و بهداشتی مناسب تری در اختیار ایشان قرار گرفته است ولی پیروی از سبک زندگی بی تحرک و تغییر ذائقه، آن ها را درمعرض خطر اضافه وزن و چاقی قرار داده است.

در کشور ما نیز همانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه فراوانی عوامل خطرساز و همچنین ابتلا به بیماریهای غیرواگیر که فراوان ترین آنها، بیماری های قلبی ـ عروقی هستند، رو به افزایش و سن ابتلا رو به کاهش بوده است و به علاوه در سال های اخیر از یک سو فعالیت جسمانی کودکان و نوجوانان جامعه ما رو به کاهش گذاشته و تماشای تلویزیون و انواع بازی های رایانه ای جایگزین بازی های گروهی پرتحرک شده است و از سوی دیگر ذائقه آنها به جای غذاهای سنتی و میان وعده های غذایی ساده به سوی مواد غذایی پر کالری و فاقد ارزش غذایی کافی گرایش پیدا کرده است. این مجموعه عوامل باعث فراوانی اختلالات چربی های سرم در کودکان وهمچنین بروز اختلالات مختلف وزن شده اند.

ـ عوامل مرتبط با دوران نوجوانی

دوران نوجوانی از بحرانی ترین دوران های زندگی است که در آن، فرد دچار تغییرات خلق و خو شده و ازسوی دیگر با احساس استقلال از خانواده دچار تغییرات سریع در شیوه زندگی می شود. به طور معمول، در این دوران به دلیل مشغله های درسی و یا گرایش به سرگرمی های بدون فعالیت. تحرک فرد کاهش می یابد. از سوی دیگر گرایش به غذا خوردن در خارج از منزل و استفاده از انواع غذاهای فوری(Fast food)  و میان وعده های غذایی شور، چرب و یا شیرین افزایش می یابد.

ـ عدم تعادل انرژی دریافتی و مصرفی              

 یکی از دلایل زمینه ای بروز اضافه وزن، عدم تعادل بین انرژی دریافتی و مصرفی است. بدن هر فرد برای انجام اعمال حیاتی و فعالیت روزانه خود به مقدار مشخصی انرژی نیاز دارد. اگر دریافت انرژی بیش از مصرف آن باشد، فرد دچار اضافه وزن می شود  و اگر دریافت انرژی کمتر از مصرف آن باشد وزن فرد کاهش  مییابد.

دلیل افزایش چشمگیر چاقی کودکان، در سال های اخیر تنها مصرف مقدار بیشتر غذا نیست بلکه نامطلوب بودن کیفیت مواد غذایی مصرفی و همراه شدن این عوامل با کم تحرکی در این رابطه نقش به سزایی دارد. در واقع، در بسیاری از موارد اضافه وزن در اثر “بدخوری” است نه “پرخوری“.

حذف وعده های اصلی غذایی باعث کاهش سوخت و ساز بدن  میشود و در نتیجه فرد نسبت به کاهش وزن مقاوم میگردد. نخوردن صبحانه از دلایل عمده بروز چاقی است.

ـ بی تحرکی  sedentary obesity

گرایش به سرگرمی های بی تحرک، ساعت های طولانی تماشای تلویزیون و فیلم های ویدئویی و بازی های رایانه ای، شیوه زندگی امروزی را کم تحرک ساخته است. از سوی دیگر، زندگی در  خانه های کوچک و آپارتمانی مجال دویدن و بازی کردن را از کودکان گرفته است و به نوبه خود باعث گرایش بیشتر کودکان و نوجوانان به سرگرمی های کم تحرک می شود. در افرادی که بیش از ۲ ساعت از شبانه روز را صرف سرگرمی های نشسته ازقبیل تماشای تلویزیون می کنند، خطر چاقی در حدود ۲۳ درصد  افزایش پیدا  میکند.

به ازای هر یک ساعت بیشتر تماشای تلویزیون ، شیوع چاقی به میزان ۲ درصد افزایش می یابد. مصرف میان وعده های غذایی پرکالری در حین تماشای تلویزیون و همچنین گرایش به مواد غذایی پرکالری (با محتوای زیاد قند، چربی یا نمک نظیر چیپس و پفک تبلیغ شده درپیام های بازرگانی) از دیگر موارد تاثیر تلویزیون بر بروز اضافه وزن هستند.

ـ  نقش غذاهای فوری (Fast food)  fast food

خوردن غذاهای فوری  در خارج از منزل، در دسترس بودن انواع میان وعده های غذایی متنوع و پرکالری وهمچنین میل شدید به مصرف نوشیدنی های شیرین بویژه نوشابه های گازدار و آب میوه های مصنوعی و پرکالری دلیل دیگری برای چاقی در دنیای امروز است.

حتی دریافت مقادیر جزئی انرژی بیش از میزان مورد نیاز بدن، در دراز مدت منجر به اضافه وزن می شود به عنوان مثال اگر فردی روزانه یک عدد نان سوخاری بیش از نیاز بدنش مصرف کند، پس از  گذشت ۲۰ سال حدود۱۵ کیلو گرم چاق می شود؛ حال در نظر بگیرید زیاده روی در مصرف مواد با کالری بیشتر از قبیل انواع مواد غذاییچرب و یا شیرین تا چه حد منجر به اضافه وزن خواهد شد.

بنابراین افزایش در میزان انرژی دریافتی و یا کاهش درمیزان انرژی مصرفی فرد، هر قدر هم ناچیز باشد، در دراز مدت باعث بروز اضافه وزن خواهد شد.  

یافته های پژوهش های گوناگون نشان داده است که مصرف غذاهای فوری حالت اعتیادآور دارد و هر چه میزان مصرف آن در طول هفته افزایش یابد، میزان تمایل فرد به مصرف آن بیشتر می شود. روش تهیه و موادموجود در   غذاهای آماده به گونه ای است که مردم را به زیاده روی در خوردن ترغیب می کند و خطر چاقی را افزایش می دهد . غذاهای فوری علاوه بر آن که حاوی مقادیر زیادی کالری هستند با ضعیف کردن مرکز کنترل اشتها احتمال بروز چاقی را افزایش می دهند. بیشتر غذاهای فوری سرشار از کالری هستند و با خوردن تنها مقدارکمی از  آنها، میزان کالری مصرف شده توسط بدن به شدت بالا می رود. پژوهش های گوناگون نشان داده است که میزان مصرف غذاهای سالم مانند میوه و سبزی در کودکان و نوجوانانی که از غذاهای آماده استفاده می کنند کمتراز سایرین است. این نکته هم احتمال بروز اضافه وزن و چاقی را افزایش می دهد.

از سوی دیگر معمولاُ مواد غذایی مضر و پر کالری از قبیل نوشابه های گازدار و سیب زمینی سرخ شده هم به همراه غذاهای آماده مصرف می شوند که عوارض این قبیل غذاها را دو چندان می کند. غذاهای فوری سرشار ازسدیم هستند و مصرف آنها باعث می شود فرد به طور ناخواسته و بدون آنکه متوجه باشد،  مقادیر زیادی نمک دریافت کند که این امر به نوبه خود در همه سنین عوارض درازمدت زیادی در بر دارد.

ـ  تنش عصبی (استرس)

تنش عصبی به چند طریق می تواند در افزایش وزن دخالت داشته باشد و منجر به تغییراتی که در عملکرد داخلی بدن شود. مواجه شدن فرد با تنش عصبی (استرس) منجر به رها شدن هورمون های متعددی در بدن می شودکه در این حالت بدن جنبه دفاعی می گیرد و به  گونه ای عمل می کند که گویا فرد در معرض خطر قرار دارد. در نتیجه تغییراتی در  سوخت و ساز (متابولیسم)، جریان خون و تولید انرژی در بدن روی می دهد و  چنانچه فرد برای مدتی طولانی در این وضعیت بماند، خطرات جدی سلامتی وی را تهدید خواهد کرد.

 استرس مزمن به روش های زیر می تواند باعث افزایش وزن گردد:

تغییر در سوخت و ساز

افزایش اشتهای کاذب

تغییر سطح قند خون و در نتیجه تغییر خلق و خو

ذخیره چربی بویژه در ناحیه شکمی

خوردن هیجانی (به دلیل افزایش سطح کورتیزول خون و ایجاد انرژی عصبی افزون)

گرایش به غذاهای فوری

ـ  مدت و کیفیت خوابsleep obesity 2

کیفیت و طول مدت زمان خواب نقش مهمی در تعادل انرژی و  سوخت و ساز در بدن و در نتیجه  وزن بدن  دارد. کوتاه و ناکافی بودن مدت زمان خواب  و همچنین خواب نامنظم و دیر خوابیدن با افزایش نمای توده بدنی ارتباط دارد. هورمون های تنظیم کننده اشتها و مصرف انرژی در این رابطه دخیل هستند. کم بودن طول خواب باعث اختلال تعادل در ترشح هورمون ها شده و در نتیجه بر ساختار بدنی و توزیع چربی تاثیر می گذارد. از سوی دیگر، دیر خوابیدن باعث می شود روز بعد فرد دیرتر از خواب بیدار شود و فرصت کافی برای صرف صبحانه نداشته باشد، که این امر هم به نوبه خود باعث افزایش احتمال اضافه وزن خواهد شد.

اشتباه های رایج در رژیم غذایی

اشتباه های رایج در رژیم غذایی

۱- مصرف بیش از حد نوشیدنی های پرکالری

انواع نوشابه های شیرین و گازدار نه تنها مواد مغذی مفید ندارند. بلکه حاوی مواد مضری هستد  و کالری زیادی وارد بدن فرد می کنند و این خود باعث بروز اضافه وزن می گردد.

راه حل :مصرف آب. دوغ و یا آب میوه های طبیعی به جای انواع نوشیدنی های مصنوعی راهکار مناسبی برای غلبه بر این عادت غذایی است. زیرا هم کالری کمتری دارند و هم  مواد مفیدی برای سلامتی فرد تأمین  میکنند.

۲- پیروی از رژیم غذایی خیلی محدود

 برای چند روز یا چند هفته امکان دارد فرد بتواند مصرف مواد غذایی را خیلی محدود کند ولی بعد از مدت محدودی که احساس گرسنگی کرد امکان دارد مقدار زیادی از این مواد غذایی را مصرف نماید. با این روش. سوخت و ساز بدن کاهش می یابد و علاوه بر توقف کاهش وزن با وجود ادامه رژیم غذایی. به محض رها کردن این روش و مصرف غذا در حد معمول. دچار اضافه وزن بیش از قبل می شود .

راه حل : فرد باید با مصرف مکرر مواد غذایی پر حجم و کم کالری (از قبیل سبزیجات) مانع گرسنگی بیش از حد شود و همچنین وقتی با مواد غذایی که نمی تواند استفاده کند روبرو می شود، باید سعی کند ذهنش را به مواد غذایی سالم گرایش داده و به مواد مغذی آن فکر کند.

۳-باور نداشتن امکان پیشگیری و درمان  چاقی علیرغم وجود زمینه ژنتیکی

برخی افراد  چون اعضای خانواده شان دچار اضافه وزن هستند و به قول معروف چون می دانند استعداد چاقی دارند. تصور می کنند غلبه بر اضافه وزن غیر ممکن است و بنابراین از اصول شیوه سالم غذاخوردن پیروی  نمیکنند.

  راه حل : درست است که ژنها در چاقی موثر هستند اما از دیگر علل مهم چاقی هم دریافت کالری بیش از حد نیاز بدن و همچنین بی تحرکی است، حتی اگر تمام افراد خانواده هم چاق باشند و فرد هم دارای همین استعداد ژنتیکی باشد. باز هم با رعایت تعادل در انرژی دریافتی و مصرفی و در واقع با تغذیه مناسب و تحرک کافی می توانند با اضافه وزن خود مقابله نموده و چه بسا به وزن ایده آل خود دست باید. نکته اساسی برای این قبیل خانواده ها این است که از همان اوان کودکی به فکر پیشگیری و کنترل اضافه وزن فرزندانشان باشند .

۴-حذف کردن یک وعده غذایی:

یکی از مواردی که تصور می شود باعث کاهش وزن  میگردد. نخوردن یک وعده غذایی است در حالی که این امرهم سلامتی را به خطر می اندازد هم با کاهش سوخت و ساز بدن کاهش وزن را به تأخیر می اندازد.

راه حل : همانطور که در گفتارهای قبلی اشاره شده مصرف نکردن صبحانه یکی از عوامل مؤثر در افزایش وزناست. توصیه می شود همه وعده های غذایی مصرف شوند ولی بیشتر از مواد غذایی کم کالری و سرشار از موادمغذی مانند سبزی و میوه جات استفاده شود.

۵-برخورد با فردی که شما را مجبور به خوردن می کند

در بسیاری موارد اعضای خانواده و یا دوستان. فرد را تشویق به بیشتر خوردن می نمایند و از آنجا که بسیاری افرادچاقی را نشانه سلامتی  میدانند، کودکان و نوجوانان را به خوردن تشویق می کنند و می پندارند با این توصیه به رشدو سلامتی ایشان کمک می کنند.

راه حل : باید با رفتار صحیح به این قبیل افراد نشان داد که تا چه حد رسیدن به وزن ایده آل برای کودکان ونوجوانان اهمیت دارد به ویژه اینکه اضافه وزن ممکن است با ایجاد تغییرات در روند بلوغ مانع رشد قدی کافی بهویژه در دختران بشود. بنابراین باید با مصرف مواد غذایی مفید از قبیل حبوبات لبنیات سبزی و میوه جات از مصرف مواد غذایی چرب و شیرین به رسیدن به وزن ایده آل کمک کرد.

۶-نگرانی از افزایش وزن به دنبال کاهش وزن

برخی خانواده ها نگران این موضوع هستند که اگر فرزندشان پس از مدتی رژیم غذایی خود را رها کند بیش از پیش چاق شود.

راه حل : این موضوع در بسیاری موارد رخ می دهد و به همین دلیل است که بیشتر افراد پس از کاهش وزن باردیگر دچار اضافه وزن  میشوند. به همین دلیل است که همواره براین نکته تأکید شده که برای رسیدن به وزن مناسب باید از رژیم غذایی متنوع و متعادل استفاده کرد که بتوان آن را ادامه داد. در واقع برای رسیدن به وزن مناسب و حفظ آن. باید به ” خوب خوردن ” و “به اند ازه خوردن ” عادت کرد. به این ترتیب هم می توان به وزن مناسب رسید. هم می توان آن را حفظ نمود.

چرا با رژیم غذایی ، باز هم چاق می شوم؟

اگر غذایتان زیاد است و تحرک‌تان کم، نباید از چاق شدن‌تان تعجب کنید. اما اگر غذای چندانی نمی‌خورید و تحرک‌تان هم چندان کم نیست، حق دارید اگر از اضافه وزن شوکه شوید. مطالعات نشان داده است که علاوه بر تغذیه، توارث و تحرک، علل دیگری نیز می‌توانند در افزایش وزن ناخواسته ما نقش داشته باشند.

چاقی ناشی از مصرف بعضی از داروها drugs obesity 2

بعضی مواقع مصرف داروی خاصی باعث اضافه وزن­تان شده است، همواره اصول زیر را مورد توجه قرار دهید

اصل اول: هرگز بدون مشاوره با پزشک مصرف هیچ دارویی را قطع نکنید زیرا این دارو ممکن است برای حفظ سلامت ضروری باشد.

اصل دوم: خودتان را با دیگر افرادی که همین دارو را مصرف می‌کنند، مقایسه نکنید. عوارض جانبی یک دارو در همه افراد به یک شکل ظهور نمی‌کند. اگر دارویی باعث چاقی در فردی شده باشد، لزوما این اثر را در شما ندارد. با پزشکتان در این باره مشورت کنید.

اصل سوم: اگر چاقی  شما ناشی از تجمع مایع در بدن بود، نگران نباشید زیرا این اضافه وزن دائمی نیست. هنگامی که مصرف دارو را به پایان برسانید یا بیماری‌تان کنترل شود، پف‌کردگی ناشی از تجمع مایع فروکش می‌کند. در طول این مدت از یک رژیم غذایی کم‌نمک پیروی کنید.

اصل چهارم: با پزشک درباره داروی دیگری که به عنوان جایگزین می‌توانید مصرف کنید، مشورت کنید. در بسیاری از موارد پزشک­تان می‌تواند داروی دیگری را برای شما تجویز کند که این عارضه جانبی را نداشته باشد.

اصل پنجم: اگر افزایش وزن­تان ناشی از کاهش میزان سوخت‌وساز در بدن به علت یک بیماری یا مصرف داروست، باید سعی کنید با ورزش سرعت سوخت ‌و ساز را بالا ببرید.

 مصرف داروهای اعصاب

یک عارضه جانبی برخی از داروهای ضدافسردگی افزایش وزن است، بنابراین اگر فکر می‌کنید داروی ضدافسردگی‌تان باعث چاقی‌ شما شده، با پزشک درباره تغییر برنامه درمانی‌ مشورت کنید اما هرگز خودسرانه داروهایتان را تغییر ندهید. برخی افراد هم پس از مدتی مصرف داروی ضدافسردگی، به علت اینکه حال­شان بهتر و اشتهایشان بیشتر می‌شود، وزن اضافه می‌کنند.

خود افسردگی نیز ممکن است باعث تغییرات وزن شود.از میان داروهای اعصاب و روان، برخی داروهای دیگر نیز افزایش وزن را به دنبال دارند؛ مثلا داروهای ضد سایکوز که برای درمان اسکیزوفرنی و اختلال‌ دوقطبی به‌کار می‌روند.

مصرف داروهای کورتونی

داروهای ضدالتهابی استروییدی (داروهای کورتونی) مانند پردنیزولون به دلیل اثرشان در افزایش‌ وزن مشهور هستند. تجمع مایع در بدن و افزایش اشتها دلایل اصلی افزایش وزن با مصرف این داروهاست، اما این عارضه جانبی آنها به دوز دارو و مدت زمان مصرف بستگی دارد. در برخی مصرف‌کنندگان داروهای استروییدی به‌طور گذرا چربی‌های بدن جابجا و در مناطقی مانند صورت، پشت گردن و شکم جمع می‌شود.

قرص‌های ضد بارداری

برخلاف عقیده رایج، قرص‌های ضدبارداری ترکیبی (استروژن و پروژسترون) باعث اضافه وزن در دراز مدت نمی‌شوند. گاهی برخی از زنانی که قرص‌های ترکیبی مصرف می‌کنند، مقداری اضافه وزن پیدا می‌کنند اما این افزایش وزن به تجمع مایع در بدن مربوط می شود و معمولا کوتاه‌‌مدت است.

یائسگی

بیشتر زنان نزدیک به زمان یائسگی مقداری وزن اضافه می‌کنند، اما احتمالا کاهش هورمون‌‌های جنسی علت این افزایش وزن نیست بلکه با بالا رفتن سن، سوخت ‌و ساز در بدن کند می‌شود و کالری کمتری می‌سوزد. از طرفی تغییرات در شیوه زندگی (مانند تحرک کمتر) نیز ممکن است در این افزایش وزن دخیل باشد اما جایی که در آن چربی در بدن تجمع پیدا می‌‌کند، ممکن است به یائسگی مربوط باشد. در یائسگی، چربی بیشتر اطراف کمر جمع می‌شود، نه در ران‌ها و لگن.

سندرم کوشینگ

افزایش وزن، علامت شایع سندرم کوشینگ است. سندرم کوشینگ گاهی به دلیل مصرف داروهای استروییدی برای بیماری‌هایی مانند آسم، آرتریت یا لوپوس بروز می‌کند. همچنین این سندرم ممکن است در نتیجه تولید بیش از حد هورمون کورتیزول به‌ وسیله غده فوق‌کلیه یا به توموری مربوط باشد که این هورمون را می‌سازد.

ترک سیگار و افزایش وزن smoke Obesity

افرادی که سیگار را ترک می‌کنند به‌طور میانگین کمتر از ۴٫۵ کیلوگرم وزن اضافه می‌کنند زیرا با حذف نیکوتین چند اتفاق می‌افتد:

فرد احساس گرسنگی بیشتری می‌کند و غذای بیشتری می‌خورد که این احساس گرسنگی ممکن است پس از چند هفته برطرف شود.

بدون اینکه میزان کالری دریافتی کم شده باشد، سوخت‌وساز کند می‌‌شود. غذاها برای فرد خوشمزه‌تر به‌نظر می‌رسند که ممکن است به پرخوری بینجامد. فرد به خوردن غذاهای حاضری پرچربی و پرقند روی می‌آورد.

کم‌خوابی و چاقی sleep obesity

اگر تا دیر وقت بیدار بمانید، احتمال بیشتری وجود دارد که آخر شب به غذا خوردن روی بیاورید و به این ترتیب میزان کالری دریافتی‌تان افزایش می‌یابد. از طرفی تغییرات در میزان هورمون‌ها در این وضعیت باعث افزایش احساس گرسنگی و اشتها می‌شود و دیرتر احساس سیری خواهید کرد.

کم‌کاری تیرویید

اگر غده تیرویید به اندازه کافی هورمون تیروییدی تولید نکند، احتمالا احساس خستگی، ضعف و سرما خواهید کرد و اضافه وزن پیدا می‌کنید. اگر هیپوتیروئیدی ایجاد شده باشد، متابولیسم بدن کند می‌شود و احتمال بالا رفتن وزن افزایش پیدا می‌کند. حتی اگر کارکرد تیرویید در حد پایینی دامنه طبیعی باشد، ممکن است افزایش وزن به‌ وجود آید. معمولا درمان کم‌کاری تیرویید باعث از بین رفتن این اضافه وزن خواهد شد.

استرس و چاقی Stress Obesity

در زمان استرس میزان ترشح کورتیزول یا «هورمون استرس» در بدن افزایش می‌یابد و اشتها را زیاد می‌کند. علاوه بر این ممکن است برای تسکین خودتان هنگام استرس به خوردن غذاهای پرکالری روی بیاورید. ترکیب این دو عامل زمینه را برای افزایش وزن فراهم می‌کند.

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک PCO pcos

نشانگان تخمدان پلی‌کیستیک یک مشکل هورمونی رایج در زنان در سنین باروری است. در بیشتر زنان دچار این نشانگان، کیست‌های کوچک بسیار در تخمدان‌ها رشد می‌کند. این عارضه باعث از بین رفتن تعادل هورمونی می‌شود و بر چرخه قاعدگی تاثیر می‌گذارد و ممکن است پرمویی و آکنه ایجاد کند. خانم‌های دچار این عارضه نسبت به انسولین مقاوم هستند که باعث افزایش وزن یا درجات مختلف چاقی می‌شود و چربی اضافی در شکم آنها تجمع پیدا می‌کند. چاقی شکمی مبتلایان را در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی و دیابت  قرار می‌دهد.

کلیات چاقی (تشخیص، پیشگیری و درمان)

کلیات چاقی (تشخیص، پیشگیری و درمان)

به تجمع غیر طبیعی چربی در بدن چاقی گفته می شود. زمانی که دریافت انرژی از مصرف یا سوخت انرژی در بدن تجاوز کند ، بدن انرژی اضافه را در سلولهای چربی که در بافت چربی وجود دارند، ذخیره می کند. این سلول های چربی به عنوان ذخیره انرژی عمل می کنند و بسته به این که فرد چگونه این انرژی را مصرف می کند، بزرگ می شوند یا کوچک می شوند. اگر فرد بین دریافت و مصرف انرژی توسط عادات خوردن و ورزش منظم تعادل برقرار نکند، چربی ساخته می شود و فرد دچار اضافه وزن می شود. افراد چاق از نظر مقدار و نحوه توزیع چربی در بدن متفاوت هستند . obesity balance
خطراتی که با چاقی همراه هستند و نوع بیماری هایی که از چاقی ناشی می شوند، تحت تاثیر نحوه توزیع چربی در بدن هستند. زمانی که قسمت عمده چربی در شکم تجمع می یابد خطر عوارض چاقی ، بالاخص بیماری قلبی عروقی بیشتر است.  در برخی از خانواده ها احتمال ابتلا به چاقی بیش از سایر خانواده ها است.

 

عوامل مؤثربرچاقی

 عوامل ژنتیکی:

در خانواده هایی که افراد چاق دارند احتمال بروز چاقی در سایر افراد خانواده بیشتر است. در واقع زمینه ژنتیکی فرد را مستعد می کند تا در صورت دریافت بیش از حد انرژی یا فعالیت ناکافی ، دچار اضافه وزن شود.

عوامل محیطی:

  • عادات غذایی نامناسب مثل مصرف بی رویه غذاهای چرب و شیرین
  • کم تحرکی
  • بعضی از بیماری ها مثل کم کاری تیروئید
  • مصرف بعضی از داروها

ارزیابی و برآورد خطر اضافه وزن و چاقی

نمایه توده بدنی (BMI): تعیین نمایه توده بدنی ساده ترین و رایج ترین راه تعیین اضافه وزن و چاقی است که می تواند شیوع چاقی درجامعه و خطرات همراه و مرتبط با چاقی مانند بیماری قلبی عروقی ، فشارخون بالا، دیابت را تعیین کند. نمایه توده بدنی یک شاخص ساده نسبت وزن به ازای قد بدون توجه به جنس است و ارتباط قوی با میزان چربی بدن دارد. نمایه توده بدنی براساس تقسیم وزن بدن بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد برحسب متر محاسبه می شود (Kg/m²)BMI 2

در مجموع هر چه مقدار نمایه توده بدنی بیشتر باشد، خطری که به افزایش وزن مربوط می شود ، بیشتر است. اگر نمایه توده بدنی بالا باشد و بالاخص اگر سایر عوامل خطر مرتبط با اضافه وزن و چاقی نیز وجود داشته باشد، کم کردن وزن بسیار سودمند است. البته باید توجه داشت که در سالمندان ( افراد ۶۰ سال و بیشتر) افزایش BMI تا حدودی می تواند به دلیل کوتاه شدن قد ناشی از پوکی استخوان باشد.

نمایه توده بدنی Kg/m²  ۲۵ و بالاتر در بزرگسالان را اضافه وزن می نامند. از این نقطه به بعد خطر بیماری های همراه و مرتبط با چاقی با افزایش وزن زیاد می شود. نمایه توده بدنی ۳۰ و بالاتررا چاقی می نامند. نمایه توده بدنی ۹/۳۴-۳۰  به چاقی درجه یک، ۹ /۳۹-۳۵  به چاقی درجه ۲ و ۴۰ و بالاتر به چاقی درجه ۳ تقسیم بندی می شود.

وضعیت شیوع چاقی در جهان

براساس آمار سازمان جهانی بهداشت حدود نیمی از کشورهای جهان دارای شیوع اضافه وزن و چاقی بالای ۵۰% در جمعیت بالای ۲۰ سال خود هستند یعنی BMI آنها ۲۵و بیشتر از آن می باشد.

در سراسر جهان، حداقل ۲٫۸ میلیون نفر در هر سال در نتیجه اضافه وزن یا چاق بودن می میرند. اضافه وزن و چاقی منجر به اثرات متابولیک منفی بر فشار خون، کلسترول، تری گلیسیرید و مقاومت به انسولین می شود. خطرات ناشی از بیماری عروق قلبی، سکته مغزی و دیابت نوع ۲ دیابت افزایش به طور پیوسته با افزایش (BMI) ، افزایش می یابد. بالا بودن شاخص توده بدنی نیز خطر ابتلا به سرطان پستان، روده بزرگ، پروستات، آندومتر، کلیه و کیسه صفرا را افزایش می دهد. میزان مرگ و میر با افزایش شاخص توده بدنی است افزایش می یابد.obesity epidemy 2

در سال ۲۰۰۸، ۳۵ درصد از بزرگسالان ۲۰ + ساله اضافه وزن داشته یا چاق (BMI ≥ ۲۵ ) بوده اند (۳۴٪ مردان و ۳۵٪ زنان). شیوع چاقی در سراسر جهان بین سال های ۱۹۸۰ و ۲۰۰۸ دو برابر شده است. در سال ۲۰۰۸، ۱۰ درصد از مردان و ۱۴ درصد زنان در جهان چاق (BMI ≥ ۳۰) بودند ، در حالیکه در سال ۱۹۸۰ ۵٪ مردان و ۸ درصد زنان چاق بودند. تخمین زده می شود ۲۰۵ میلیون مرد و ۲۹۷ میلیون زن ( در مجموع بیش از نیم میلیارد بزرگسال بالای  سال۲۰ در سراسر جهان) چاق هستند.

بالاترین میزان شیوع اضافه وزن و چاقی در جهان، مربو ط به منطقه آمریکا (۶۲٪ اضافه وزن ، و ۲۶٪ برای چاقی در هر دو جنس) و کمترین میزان در منطقه جنوب شرق آسیا (۱۴٪ اضافه وزن و ۳٪ چاقی در هر دو جنس) می باشد.

بر اساس آمارهای منتشره از سوی سازمان جهانی بهداشت در کشور ما ۲۱٫۶% مردم چاق هستند و متاسفانه این روند در حال افزایش است. شیوع چاقی در تمام دنیا در زنان بیشتر از مردان است حتی در بعضی از  کشورها حدود ۲ برابر مردان است

عوامل خطر یا بیماری های همراه با چاقی

بعضی از بیماری ها یا عوامل خطر همراه با چاقی ،سلامت بیماران چاق را در معرض خطر جدی قرار می دهند. توجه به درمان ومراقبت این افراد ضروری است. این بیماری ها شامل بیماری عروق کرونر قلب ، سایر بیماری هایی که ایجاد تصلب شرایین می کنند، دیابت نوع ۲ و وقفه تنفسی در خواب، اختلالات زنانگی مثل قطع قاعدگی وخونریزی ، مشکلات استخوانی مفصلی، سنگ کیسه صفرا و عوارض آن ها واسترس هستند.

عوامل خطرآفرین شامل مصرف دخانیات، فشارخون بالا، اختلال چربی خون، اختلال گلوگز ناشتا ، سابقه خانوادگی بیماری عروق کرونر زودرس (سکته قلبی  یا مرگ ناگهانی در مردان درجه یک خانواده در سن ۵۵ سالگی یا قبل از آن،یا درزنان درجه یک خانواده درسن ۶۵ سالگی یا قبل از آن )،مردان ۴۵ سال و بیشتر یا زنان ۵۵ سال و بیشتر (یا بعد از یائسگی ) ، کم تحرکی،  تری گلیسیرید خون بالا هستند.

 

تاثیر اضافه وزن و چاقی برسلامتی

عواقب بهداشتی اضافه وزن و چاقی بسیار متفاوت است و از افزایش خطر مرگ زودرس تا ناتوانی های ناشی از بیماری را شامل می شود. هر چه مدت ابتلا به چاقی بیشتر باشد ،خطر بیشتر است.چاقی یکی از عوامل خطر مهم برای بیماری های غیر واگیر مانند دیابت، قلب و عروق و سرطان است . چاقی خود نیز یک بیماری مزمن است که با افزایش آن خطر مرگ نیز افزایش می یابد. چاقی در کودکی و نوجوانی زمینه ابتلاء به چاقی در بزرگسالی را افزایش می دهد.

فواید کاهش وزن در افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی

کاهش وزن قند خون ، فشارخون و چربی خون رادر سطح مطلوب کنترل می کند. کاهش وزن در حد متوسط سبب بهبودی عملکرد ریه ها و تنگی نفس می شود ، تعداد وقوع وقفه تتنفسی در خواب را کم می کند، کیفیت خواب را بهبود می دهد، خواب آلودگی در طول روز، درد استخوانی مفصلی و نیز درد کمر را کم می کند. البته حفظ وزن کاهش یافته در بهبودی مؤثراست. پیروی از رژیم های غذایی نامناسب برای کاهش وزن سبب کمبود بعضی از مواد مغذی و بروز برخی بیماری ها (مانند اختلال گوارشی) در فرد می شود.کاهش و افزایش وزن مکرر  اثرات منفی بر سلامتی دارد و موفقیت در برنامه های کاهش وزن را مشکل می سازد.

هدف از کاهش وزن و مراقبت آن شامل کاهش وزن، حفظ وزن کاهش یافته به مدت طولانی و پیشگیری از اضافه وزن بیشتر است.

 

درمان اضافه وزن وچاقی

درمان یک فرد دارای اضافه وزن و چاقی شامل دومرحله است: ارزیابی و مراقبت .

ارزیابی شامل تعیین درجه چاقی و وضعیت کلی سلامتی است. مراقبت نه تنها شامل کاهش و حفظ وزن بدن است بلکه شامل انجام اقدامات لازم برای کنترل سایر عوامل خطر آفرین او بیماری ها ست. چاقی یک بیماری مزمن است و بیمار و کارکنان بهداشتی باید بدانند که درمان نیاز به تلاش دراز مدت در طول زندگی دارد. انواع مختلف درمان های مؤثر برای کنترل وزن وجود دارد،که شامل درمان با رژیم غذایی، فعالیت بدنی ،درمان رفتاری (تغیر شیوه زندگی)، درمان دارویی، درمان ترکیبی و جراحی است.

رژیم غذایی

رژیم غذایی یعنی تنظیم یک برنامه غذایی مناسب بر اساس شرایط فرد(از نظر سن،جنس،فعالیت بدنی، سلامتی، عادات غذایی ،….) برای دست یابی به سلامتی Obesity Diet 1

  • یکی از راه های مهم برای اصلاح رژیم غذایی، آموزش افراد در مورد اصول تغذیه مناسب، گروه های غذایی، عادات غذایی مناسب و تهیه و طبخ صحیح مواد غذایی است.
  • در طی رژیم غذایی افراد باید از نظر پیروی صحیح از برنامه و توصیه های غذایی تحت مراقبت قرار گیرند.

 

توصیه های غذایی برای کاهش وزن

•   از مصرف غذا های پر انرژی حاوی مقادیر زیاد چربی وکربوهیدرات  اجتناب شود.

•   حجم غذای مصرفی در هر وعده کاهش یابد.

•   آب به مقدار کافی مصرف شود.

•   رژیم غذایی باید طوری برنامه ریزی شود که در ترکیبات آن مصرف چربی و نمک در حدی باشد که سایر عوامل خطر زای بیماری قلبی عروقی (مانند فشارخون بالا ،کلسترول خون بالا….) را کاهش دهد و اصلاح کند.

•   بعداز کاهش وزن حفظ آن مهم است. برای حفظ وزن ، هر فرد باید در روز به تعادل مقدار انرژی که دریافت می کند و مقدار انرژی که از طریق فعالیت می سوزاند توجه کند تا قادر به حفظ وزن مطلوب خود باشد.

•   کاهش وزن نباید اولین هدف برأى سلامتی باشد. موفقیت در کاهش وزن را نباید براساس مقدار وزن از دست داده ارزشیابی کرد بلکه باید بر اساس میزان بهبودی در عوامل خطرزای بیماری های مزمن همراه با چاقی یا نشانه های آن و پذیرش شیوه زندگی مناسب ، ارزشیابی کرد.

•   هدف از رژیم غذایی تنها کاهش وزن نیست بلکه یکی از اهداف مهم ،کنترل سایر عوامل خطرساز بیماری های  غیر واگیر همراه با چاقی است.

فعالیت بدنی

کاهش فعالیت روزانه در افزایش وزن دخالت دارد. فعالیت بدنی بصورت مستقیم و غیر مستقیم بر سلامت تاثیر دارد.افزایش فعالیت بدنی با افزایش مصرف وسوخت انرژی درکاهش وحفظ وزن مؤثر است. انجام فعالیت بدنی همراه با رژیم غذایی نسبت به یک رژیم غذایی بدون فعالیت بدنی بیشتر در کاهش خطر بیماری قلبی عروقی مؤثر است.فعالیت بدنی حجم چربی بدن را کم می کند و از کاهش توده عضلانی که غالبا”در طی کاهش وزن رخ می دهد،جلوگیری می کند.

•    فعالیت بدنی مناسب فعالیت بدنی با شدت متوسط است که به مدت ۳۰ الی ۶۰ دقیقه در روز و در بیشتر روزهای هفته یا ترجیحا” تمام روز ها انجام گیرد .به عنوان مثال پیاده روی تند،دویدن آرام،دوچرخه سواری و شنا بر اساس شرایط جسمانی فرد از ورزشهای مناسب و تاثیر گذار برآمادگی قلب و ریه در این مورد هستند.

•   فعالیت بدنی یک عامل کلیدی برای حفظ وزن کاهش یافته است.

رفتار درمانی

این نوع درمان شامل تغییر رفتار هایی است که در کاهش وزن مؤثر هستند ازجمله تغییر درالگوهای رژیم غذایی و فعالیت بدنی و رفتار هایی است که درکاهش وزن مؤثر هستند. اصلاح عادات غذایی و میزان فعالیت بدنی به منظور کاهش و کنترل وزن  نیاز به زمان دارد.

درمان داروئی

درمان دارویی در صورت نیاز باید تحت نظر پزشک تجویز شود. بیماران تحت درمان باید بطور منظم برای تعیین تاثیر دارو و تداوم درمان ، تحت پایش و مراقبت قرار گیرند.

جراحی

زمانی که راه های اولیه درمان چاقی شامل اصلاح رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی و یا دارو درمانی مؤثر نباشند، جراحی به عنوان  یکی از راه های درمان چاقی توصیه می شود.در این روش جراحی بر روی معده یا روده به منظور کاهش حجم غذای دریافتی انجام می شود.باید توجه داشت حتی در صورت انجام عمل جراحی پیروی از رژیم غذایی مناسب و افزایش فعالیت بدنی ضروری است.

هشدار در مورد رژیم های غذایی خیلی سخت

پیروی از رژیم های غذایی خیلی سخت عوارض نامطلوب بر سلامت فرد می گذارند و اغلب باعث پر خوری در مراحل بعد از قطع رژیم غذایی می شوندکه خود باعث افزایش مجدد وزن می گردد.کاهش وزن اولیه که در اثر پیروی از رژیم های سخت اتفاق می افتد بیشتر به علت دفع مایعات بدن است. ازعوارض جانبی نامطلوب این گونه رژیم ها می توان از تهوع، عدم تحمل سرما، ریزش مو، سنگ کیسه صفرا و نا منظمی قاعدگی نام برد.

هدف های تغییر رفتار برای کاهش وزن در کودکان و نوجوانان شامل موارد زیر است:

•   افزایش مصرف میوه و سبزی بیش از ۵ بار در روز

•   مصرف فیبرهای غذایی به مقدار کافی و محدودیت مصرف نمک و قند و شکر

•   افزایش مصرف شیر و لببنبات بیش از ۳ بار در روز و افزایش مصرف لبنبات بدون چربی بعد از ۲ سالگی

•   افزایش مصرف غلات بیش از ۶ بار در روز

•   آماده کردن غذا در منزل و کاهش مصرف غذاهای بیرون از خانه ،برنامه ریزی برای تنقلات سالم ، ارائه غذاهای کم انرژی مثل میوه و سبزی

•   افزایش فعالیت بدنی روزانه به ۱ ساعت در روز

•   محدود کردن تماشای تلویزیون به کمتر از ۲ ساعت در روز

•   درگیر کردن کودکان در برنامه ریزی وعده های غذایی، خرید مواد غذایی، آماده کردن غذا و انتخاب غذاهای سالمتر

•   انجام فعالیت بدنی روزانه منظم (در حد عرق کردن که نشان می دهد شدت فعالیت مناسب است و تلاش کافی صورت گرفته است). این توصیه برای همه کودکان کاربرد دارد.

•   کاهش تماشای تلویزیون و بازی های کامپیوتری به کمتر از ۲ ساعت در روز

•   توصیه به ورزش و فعالیت بدنی که لذت بخش و مطابق با شرایط و شیوه زندگی خانواده باشد. فعالیت هایی مانند پیاده روی ، دوچرخه سواری، اسکیت، پیاده روی، طناب بازی،کوه پیمایی، وزنه برداری برای بهبود قدرت عضلانی و باغبانی را راحت ترمی نوان در زندگی روزانه انجام داد.

•   استفاده از میان وعده ها، تعداد وعده های غذا در روز را افزایش دهند و حجم هر وعده را کم کنند.

•   باعت ثابتی برای صرف غذا در وعده های مختلف در هر روز داشته باشند و از ریزه خواری پرهیز نمایند.

•   صرف قند و شکر و غذاهای حاوی آنها مثل شیرینی جات، شکلات، آب نبات، نوشابه ها، شربت ها و آب میوه های صنعتی، مربا  و عسل و….. را تا حد امکان محدود کنند.

•   نان مصرفی باید از انواع تهیه شده از آرد سبوس دار (نان سنگکک، نان جو و..) باشد و نان های فانتزی مثل انواع ساندویچی و باگت را کمتر مصرف کنند.

•   انواع حبوبات مثل عدس و لوبیا، نخود و لپه را در برنامه غذایی خود بگنجانند.

•   اغلب رژیم های غذایی برای کاهش وزن  بر مصرف متعادل ، متنوع و مقدار کافی طبق الگوی غذایی کلی مصرف تاکید دارد. مراقبت و درمان چاقی و اضافه وزن یک مراقبت دراز مدت است و بهتر است خود مراقبتی توسط کودکان و نوجوانان تشویق شود.