نقش کاندوم در پیشگیری از عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)
ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) گروهی از ویروسهای DNA است که عمدتاً از طریق تماس پوست به پوست منتقل میشوند. بیش از ۲۰۰ نوع مختلف HPV شناسایی شده است. برخی از این ویروسها منجر به زگیلهای تناسلی خوشخیم میشوند و برخی دیگر با سرطانهای تناسلی، از جمله سرطان دهانه رحم، مرتبط هستند. در این مقاله، نقش کاندوم در پیشگیری از عفونت HPV بررسی میشود.

مکانیسم انتقال HPV
ویروس HPV عمدتاً از طریق تماس مستقیم پوست به پوست در ناحیه تناسلی منتقل میشود. روشهای انتقال شامل:
- رابطه جنسی واژینال: شایعترین راه انتقال HPV.
- رابطه جنسی مقعدی: خطر انتقال در این نوع رابطه نیز بالاست.
- رابطه جنسی دهانی: میتواند عفونت HPV را به دهان و گلو منتقل کند.
- تماس پوست به پوست: حتی بدون نفوذ، تماس پوست به پوست در ناحیه تناسلی میتواند باعث انتقال ویروس شود.
تاثیر کاندوم بر پیشگیری از HPV
کاندوم، چه مردانه و چه زنانه، نقش مهمی در کاهش خطر انتقال HPV دارد، اما توانایی آن محدود است. دلایل این محدودیت عبارتند از:
- پوشش ناقص: کاندوم تنها بخشی از ناحیه تناسلی را میپوشاند. ویروس HPV میتواند از نواحی غیرپوششدادهشده نیز منتقل شود.
- انتقال غیرجنسی: برخی از انواع HPV از طریق تماس غیرجنسی پوست به پوست منتقل میشوند.
- تماس قبل و بعد از رابطه جنسی: اگر قبل یا بعد از استفاده از کاندوم، تماس پوست به پوست وجود داشته باشد، خطر انتقال همچنان باقی است.
- پارگی کاندوم: احتمال پارگی یا استفاده نادرست از کاندوم میتواند کارایی آن را کاهش دهد.
انواع HPV و تاثیر کاندوم
- HPV با خطر پایین: این انواع ویروس معمولاً زگیلهای تناسلی خوشخیم ایجاد میکنند. کاندوم در کاهش انتقال این ویروسها موثر است.
- HPV با خطر بالا: این انواع میتوانند باعث ضایعات پیشسرطانی و سرطان شوند. کاندوم در کاهش انتقال این ویروسها نیز موثر است، اما به دلیل پوشش ناقص، توانایی آن محدود است.
عوامل موثر بر کارایی کاندوم
چندین عامل میتوانند بر میزان کارایی کاندوم در پیشگیری از HPV تاثیر بگذارند:
- جنس کاندوم: کاندومهای لاتکس مقاومت بیشتری در برابر پارگی دارند.
- کیفیت کاندوم: استفاده از کاندومهای با کیفیت پایین یا تاریخ گذشته، خطر پارگی را افزایش میدهد.
- نحوه استفاده: استفاده نادرست یا ناقص از کاندوم، کارایی آن را کاهش میدهد.
- نوع رابطه جنسی: در رابطه جنسی مقعدی، خطر پارگی کاندوم بیشتر است.
- وجود زخم یا التهاب: زخمها یا التهاب در ناحیه تناسلی میتوانند احتمال انتقال HPV را افزایش دهند.
استراتژی جامع پیشگیری از HPV
کاندوم به تنهایی نمیتواند پیشگیری کامل از HPV را تضمین کند. یک رویکرد جامع شامل:
- واکسیناسیون HPV: واکسن HPV میتواند از انواعی که با سرطان مرتبط هستند، محافظت کند.
- غربالگری منظم: تست پاپ اسمیر و تست HPV میتوانند ضایعات پیشسرطانی را زودتر شناسایی کنند.
- رفتارهای جنسی ایمن: کاهش تعداد شرکای جنسی، استفاده مداوم از کاندوم و انجام تستهای منظم بیماریهای مقاربتی.
دکتر عباس انتظاری متخصص طب پیشگیری