یکی از مشکلاتی شایعی که در زنان و مردان دیده می شود بروز لک ها و برجستگی هایی با اندازه های مختلف روی آلت تناسلی است.
این لکه های قهوه ای روی اندام تناسلی مردان ممکن است با زگیل تناسلی یا بیماری بوون (نوعی سرطان آلت) شباهت زیادی داشته باشند.
در ادامه به معرفی برخی بیماری ها که سبب ایجاد لک های تیره و گوشت اضافه در ناحیه تناسلی می شوند، می پردازیم:
پاپولوز بونوئید (Bowenoid Papulosis – BP) یک بیماری پوستی مرتبط با عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که در ناحیه تناسلی ظاهر میشود. این ضایعات میتوانند با نئوپلازی داخل اپیتلیال تناسلی مرتبط باشند، اما در بسیاری از موارد سیر خوشخیمی دارند. آگاهی از BP به متخصصان کمک میکند تا آن را از سایر بیماریهای مشابه تمایز دهند و استراتژیهای درمانی مناسب را اعمال کنند.
بونوئید پاپولوزیس در تمامی سنین ( از 3 تا 80 سال) دیده می شود. دوره بیماری از چند هفته تا سال ها ممکن است طول بکشد و ممکن است کاملا شبیه زگیل تناسلی درر مراحل اولیه باشد.
بیماری بوونوئید پاپولوزیس و لکه های قهوه ای روی اندام تناسلی زنان و مردان بیشتر در جوانانی که از نظر جنسی فعال هستند، دیده می شود ولی ممکن است حتی در افرادی که تماس جنسی نداشته اند نیز دیده شود و یکی از تشخیص های افتراقی زگیل های تناسلی می باشد.
لک ها و برجستگی ها معمولا غیر قرینه بوده و از یک تا چندین میلی متر در نوسان هستند. گاهی مواقع لک ها به صورت مسطح، قرمز یا قهوه ای یا حتی صورتی دیده می شوند. این نوع لک های تیره بر روی اندام تناسلی، معمولا خارش یا سوزش ندارند. در صورتی که التهاب یا عفونت اضافی روی آن سوار شود معمولا خارش یا سوزش نیز دیده خواهد شد.
علائم اصلی بونوئید پاپولوزیس شامل پاپولها یا پلاکهای کوچک (کمتر از ۱ سانتیمتر) در ناحیه تناسلی است که معمولاً به رنگ قرمز-قهوهای، بنفش یا قهوهای تیره دیده میشوند. این ضایعات ممکن است:
- در مردان: روی سر آلت تناسلی، شفت، پیشپوست و مقعد ظاهر شوند.
- در زنان: روی ولو، واژن، دهانه رحم و مقعد دیده شوند.
- تعداد: بهصورت منفرد یا متعدد باشند و گاهی خوشهای دیده شوند.
- حس: اغلب بدون علامتاند اما ممکن است خارش، ناراحتی یا سوزش ایجاد کنند.
- مدت: از چند هفته تا چند سال باقی بمانند.
این ضایعات معمولاً بدون درد هستند، اما تشخیص زودهنگام از طریق معاینات منظم ضروری است.
ضایعات پاپولوز بووئینوید اغلب چندکانونی هستند، و بیماران باید برای بررسی عود بیماری و احتمال بدخیمی تهاجمی یا بدخیمی های محدود تحت نظر باشند
علل و عوامل خطر
تحقیقات نشان میدهد که بونوئید پاپولوزیس عمدتاً به دلیل ابتلا به انواع پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، بهویژه نوع 16، ایجاد میشود. این ویروس معمولاً از طریق تماس پوستی نزدیک، بهویژه در حین فعالیت جنسی، منتقل میشود. عوامل خطر شامل موارد زیر است:
- سن: بیشتر در افراد زیر 30 سال با فعالیت جنسی دیده میشود.
- شرکای جنسی متعدد: افزایش تماس با HPV، احتمال ابتلا را افزایش میدهد.
- ضعف سیستم ایمنی: افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف، مانند مبتلایان به HIV/AIDS یا دریافتکنندگان پیوند عضو، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
- سابقه عفونت HPV: ابتلای قبلی به این ویروس میتواند حساسیت را افزایش دهد.
- جنسیت: اگرچه هر دو جنس را تحت تأثیر قرار میدهد، برخی مطالعات شیوع بیشتر آن را در زنان گزارش کردهاند.
تشخیص بونوئید پاپولوزیس شامل مراحل زیر است:
- معاینه بالینی: ارزیابی پاپولها یا پلاکها از نظر تعداد، اندازه، رنگ و توزیع در ناحیه تناسلی.
- بیوپسی و هیستوپاتولوژی: بررسی بافتی که ویژگیهایی مانند آتیپی اپیدرمی تمامضخامت، از دست رفتن معماری طبیعی، میتوزهای مکرر و سلولهای دیسکراتوتیک را نشان میدهد. وجود کویلوسیتها نشانه عفونت HPV است.
- تست HPV: آزمایشهای مولکولی مانند PCR برای شناسایی DNA ویروس و تعیین ژنوتایپ آن، که برای ارزیابی خطر تبدیل به سرطان اهمیت دارد.
- تشخیص افتراقی: افتراق این بیماری از زگیل تناسلی (Condyloma Acuminata)، بیماری بوئن (Bowen’s Disease)، اریتروپلازی کیرات (Erythroplasia of Queyrat) و نئوپلازی داخلاپیتلیالی ولو یا آلت تناسلی (VIN/PeIN).
این رویکرد جامع به تشخیص دقیق و بهموقع کمک میکند.
تشخیص افتراقی
BP ممکن است با بیماریهای زیر اشتباه گرفته شود:
زگیل تناسلی: که اغلب برجستهتر و گلکلمیشکل است.
بیماری بوون: که تهاجمیتر از BP است.
لیکِن پلان: که همراه با خارش و تغییرات التهابی مشاهده میشود.
پاپولهای مرواریدی آلت تناسلی: که ضایعات خوشخیم و طبیعی محسوب میشوند.
روش های درمان بونوئید پاپولوزیس
درمانهای موضعی:
ایمیکیمود (Imiquimod): تحریک پاسخ ایمنی موضعی علیه HPV.
۵-فلورواوراسیل (5-FU): یک داروی شیمیدرمانی موضعی برای از بین بردن سلولهای غیرطبیعی.
محلولهای کراتولیتیک: کمک به کاهش اندازه و سطح ضایعات.
روشهای جراحی:
کرایوتراپی: انجماد ضایعات با نیتروژن مایع.
لیزر CO2: از بین بردن ضایعات با انرژی نوری.
برداشت جراحی: برداشتن ضایعات در موارد مقاوم.
بخش | توضیحات |
---|---|
تعریف | بیماری پوستی با پاپولهای رنگی در ناحیه تناسلی، مرتبط با انواع پرخطر HPV. |
علت | عفونت HPV، بهویژه نوع 16، معمولاً از طریق تماس جنسی منتقل میشود. |
علائم | پاپولهای قرمز-قهوهای، معمولاً بدون علامت، اما ممکن است خارش یا ناراحتی ایجاد کنند. |
تشخیص | معاینه بالینی، بیوپسی، و تستهای مولکولی (PCR) برای تأیید. |
درمان | پایش، کرمهای موضعی (5-FU، ایمیکیمود)، یا روشهای جراحی مانند لیزر و کرایوتراپی. |
پیشگیری | واکسیناسیون HPV، استفاده از کاندوم، و غربالگری منظم. |
عوارض | احتمال تبدیل به سرطان (SCC)، عود بیماری، و اثرات روانی. |
پیشآگهی | با درمان مناسب پیشآگهی خوب است، اما نیاز به پایش مداوم دارد. |
چگونه از انتقال به شریک جنسی جلوگیری کنم؟
استفاده از کاندوم، اطلاعرسانی به شریک جنسی و انجام معاینات منظم توصیه میشود.آیا میتوانم بچهدار شوم؟
بله، اما بهتر است پیش از بارداری با پزشک مشورت کنید، زیرا احتمال انتقال عمودی ویروس وجود دارد.آیا ضایعات خودبهخود بهبود مییابند؟
در برخی موارد، بهویژه پس از زایمان، ممکن است بهبود یابند، اما پایش مداوم ضروری است.خطر سرطان چقدر است و چگونه باید پایش کنم؟
خطر تبدیل به سرطان کم است، اما انجام معاینات منظم و در موارد مشکوک، بیوپسی توصیه میشود.گزینههای درمانی چیست؟
شامل درمانهای موضعی، جراحی و لیزر است؛ برای انتخاب بهترین روش با پزشک مشورت کنید.چگونه تأثیر روانی بیماری را مدیریت کنم؟
از حمایت دوستان، خانواده یا گروههای پشتیبانی استفاده کنید و تکنیکهای کاهش استرس را به کار بگیرید.
2- زگیل تناسلی
لکه های قهوه ای روی اندام تناسلی گاهی مواقع کاملا شبیه زگیل های تناسلی است. ضایعه معمولا در بدنه آلت تناسلی مردان دیده مشود ولی روی کیسه بیضه نخواهد بود.
در زنان نیز معمولا روی لابیاها (لب کوچک، لب بزرگ)، کلیتوریس و اطراف مقعد دیده می شود که به آن زگیل مقعدی می گویند.
بعضی از افراد مبتلا به این بیماری سوابق بیماری های عفونی مقاربتی را نیز دارند. یکی از عفونت های شایع، آلودگی به اچ پی وی است. در صورت سابقه عفونت اچ پی وی و آلودگی به ویروس زگیل های تناسلی به خصوص سروتیپ های 16 و 18 شانس سرطان های دهانه رحم بسیار افزایش خواهد یافت.
فراموش نکنید که درمان زگیل تناسلی مردان با لیزر بهترین روش درمان بدون عود زگیل تناسلی محسوب می شود. در مقاله ی زیر علائم زگیل تناسلی در مردان به همراه عکس توضیح داده شده است:
درمان لک های تیره در نواحی تناسلی
در صورت شک پزشک به این بیماری یا زگیل الت، معمولا اقداماتی نظیر نمونه برداری و بررسی سیتوپاتولوژیک از ضایعه ضرورت دارد. همچنین بررسی عفونت های احتمالی به HPV نیز ممکنن است، انجام شود.
برای درمان بونوئید پاپولوزیس روش های متعددی وجود دارد
ضایعات باید فریز شود یا سوزانده شود یا تبخیر گردد
در روش کرایوتراپی طی چندین جلسه ضایعات فریز می شود ولی شانس عود نسبتا بالا است
در روش الکتروکوتر ضایعات طی جلسه سوزانده می شود . این روش شانس عود نسبتا کمی دارد ولی روشی درد ناک است
برای تبخیز ضایعات از لیزر کمک گرفته می شود و در حال حاضر بهترین و سریعترین روش درمانی با کمترین میزان عود است
برای درمان معمولا از الکتروسرجری یا لیزر استفاده می گردد.
تبخیر ضایعات با لیزر دی اکسید کربن بهترین و سریعترین نتایج را خواهد داشت.
یک اشتباه بسیار خطرناک - تجربه یک بیمار
دو سال پیش از ناحیه آلت تناسلی یک زائده سفید رنگ شکل زگیل تناسلی در آوردم ک نمیدونستم عفونته وچون نمیدونستم دکتر مخصوص این بیماری ها هست روش احمقانه ای انتخاب کردم چون قبلا با سمباده خود زنی کرده بودم وپوست بدنمو خراش داده بودم-پوست اون ناحیه آلت هم چندین بار تا جایی ک کلا اون زائده و پوست اطرافش را کامل خراش میدادم تا جایی ک خون زیادی از اون ناحیه میرفت وپوست اون ناحیه کلا میسوخت وپوست جدید بعد چند روز میومد یاز زائده بود تا یک هفته پیش رفتم پیش متخصص این بیماری ها گفت عفونته وبرام بقیه وبرش داد الان بخیه است جاش فک نکنم دیگه بیاد-فقط احساس میکنم عفونت در بدنم پخش شده با اون کار احمقانه ام ویکریز ترشحات سفید رنگ پشت حلق بیرون میدم آزمایش (چکاب)هم هرچی میدم میگه مشکلی نداری-میخواستم بدونم اگه این عفونت در بدنم پخش شده باشه آزمایش مخصوصی دیگه ای نداره مشخص کنه عفونته در بدنم پخش شده؟؟(باتوجه به اینکه تو اینترنت خوندم میگه آزمایش نشون نمیده این عفونت ها را در بدن)
در صورتی که خود یا شریک جنسی شما مبتلا به زگیل تناسلی یا ضایعه مشکوک روی آلت تناسلی بوده یا مشکوک به آلودگی با HPV هستید:
- حتما با تیم درمانی خود مشورت کنید.
- به هیچ عنوان خودسرانه اقدام به درمان یا کندن خال گوشتی روی آلت نکنید.
- به هیچ عنوان از تیغ برای از بین بردن موهای زائد این ناحیه استفاده نکنید.
- از تماس جنسی بدون محافظ اجتناب کنید.
- حتما برای تشخیص نوع ضایعه و بررسی ریسک سرطان زائی بیماری به پزشک مراجعه کنید.
- ممکن است نیاز به نمونه برداری و ارزیابی آزمایشگاهی باشد.
- ممن است نیاز به تزریق واکسن باشد لذا در این مورد از پرشکتان مشورت بگیرید.
دکتر عباس انتظاری متخصص زگیل تناسلی در تهران