زگیل روی بیضه: شکل، تفاوت با جوش و روش‌های درمان

زگیل روی بیضه معمولاً چند برجستگی کوچک، نرم یا زبر و هم‌رنگ پوست است که بر اثر ویروس HPV روی پوست کیسه‌ی بیضه درمی‌آید. هر برجستگی روی بیضه زگیل نیست؛ جوش، کیست و آنژیوکراتوما هم همین ناحیه را درگیر می‌کنند و فرق‌شان را معاینه روشن می‌کند. زگیل قابل درمان است، ولی طبق NHS ممکن است بعد از درمان برگردد.

اگر دیدن یک برجستگی تازه شما را نگران یا خجالت‌زده کرده، این حس خیلی شایع است. می‌توانید نوبت بگیرید یا سؤالتان را همین پایین از دکتر بپرسید. پرونده‌ی شما محرمانه می‌ماند و حتی می‌توانید با مطب تماس بگیرید و تلفنی و بدون گفتن نام سؤال کنید.

زگیل روی بیضه چه شکلی است؟

طبق NHS زگیل تناسلی ممکن است تک‌تک یا گروهی بیاید، نرم یا سفت باشد و سفید، قرمز، هم‌رنگ پوست یا تیره‌تر از پوست اطراف دیده شود. گاهی گروهی از آن‌ها شبیه گل‌کلم می‌شود. DermNet هم زگیل را برجستگی هم‌رنگ پوست با سطح چین‌دار و قطر چند میلی‌متر توصیف می‌کند که می‌تواند به هم بچسبد و پلاک بسازد.

بیشتر زگیل‌ها علامتی ندارند، ولی گاهی خارش، درد یا خونریزی دارند. پس نبودن درد دلیل زگیل نبودن نیست.

نمونه‌ای از زگیل تناسلی در مردان.

زگیل است یا جوش؟ فرق‌ها را چطور بفهمم؟

بیشتر سؤال‌های بیماران همین است: «جوش روی کیسه‌ی بیضه»، «جوش‌های سفید ریز» یا «جوش‌های سیاه». پیش از اینکه اسمش را «جوش» بگذارید، این چند حالت را در نظر بگیرید.

ضایعه	شکل معمول	نکته
زگیل تناسلی	هم‌رنگ، سفید، قرمز یا تیره؛ نرم یا زبر؛ گاهی گل‌کلمی	می‌تواند زیاد شود و به هم بچسبد؛ مسری است
لکه‌ی فوردایس	دانه‌های ریز ۱ تا ۵ میلی‌متری، سفید یا زرد	غده‌ی چربی؛ حالت طبیعی؛ معمولاً علامتی ندارد
کیست اپیدرمال	برجستگی گرد، سفت، گاهی با یک نقطه‌ی مرکزی	روی کیسه‌ی بیضه شایع است؛ اگر ملتهب شود قرمز و دردناک می‌شود
آنژیوکراتوما	برجستگی‌های ریز قرمز تا ارغوانی، کمتر از ۵ میلی‌متر	خوش‌خیم؛ می‌تواند خونریزی کند

اطلاعات جدول از DermNet درباره‌ی فوردایس، کیست اپیدرموئید و آنژیوکراتوما گرفته شده است. نکته‌ی عملی این است که دانه‌های ریز و یکدست سفید یا زرد را می‌شود به فوردایس شک کرد، ولی DermNet یادآوری می‌کند که بعضی بیماری‌های مقاربتی هم ممکن است شبیه آن باشند. پس تشخیص را به معاینه بسپارید.

اگر دانه‌ها را فوردایس می‌دانید، آن‌ها را نکنید و فشار ندهید؛ DermNet دستکاری و فشار دادن فوردایس را توصیه نمی‌کند. برای برجستگی سفتی که زیر پوست حس می‌کنید، کیست اپیدرمال و لیزر کیست اپیدرمال را بخوانید.

زگیل بیضه از کجا می‌آید و چطور منتقل می‌شود؟

علت آن HPV است و DermNet می‌گوید بیشتر موارد را نوع‌های ۶ و ۱۱ می‌سازند. طبق NHS ویروس با تماس پوست با پوست منتقل می‌شود، از جمله در رابطه‌ی واژینال، مقعدی و (به‌ندرت) دهانی و با استفاده‌ی مشترک از وسایل جنسی.

ویروس حتی وقتی زگیلی دیده نمی‌شود هم قابل انتقال است و بعد از آلودگی ممکن است هفته‌ها تا ماه‌ها طول بکشد تا زگیل ظاهر شود. برای همین اغلب نمی‌شود فهمید ویروس از چه کسی منتقل شده؛ خودتان یا شریکتان را سرزنش نکنید. بیشتر در راه‌های انتقال زگیل تناسلی و زگیل تناسلی مردان نوشته‌ایم.

درمان زگیل روی بیضه چیست؟

زگیل‌ها گاهی خودبه‌خود پاک می‌شوند؛ NHS می‌گوید ممکن است ظرف حدود ۶ ماه برطرف شوند. طبق NHS درمان همیشه لازم نیست، ولی می‌تواند زگیل را بردارد و جلوی انتقالش را بگیرد؛ تصمیمش با پزشک است. گزینه‌ها بر پایه‌ی NHS و DermNet این‌هاست:

• داروهای موضعی: DermNet پودوفیلوتوکسین، ایمی‌کیمود و سینکاتچین‌ها را نام می‌برد. بعضی را خود فرد می‌مالد و بعضی را باید پزشک بزند؛ طبق NHS ممکن است درد، التهاب یا سوزش بسازند.
• کرایوتراپی: منجمد کردن با نیتروژن مایع. ممکن است چند جلسه لازم باشد و می‌تواند دردناک باشد.
• برداشتن جراحی: زگیل با بی‌حسی موضعی بریده می‌شود.
• حرارت یا لیزر: NHS می‌گوید این روش‌ها ممکن است درد، التهاب یا جای زخم بگذارند. DermNet الکتروسرجری و تبخیر با لیزر را هم در فهرست روش‌ها دارد.

هیچ‌کدام عود نکردن را تضمین نمی‌کند. NHS می‌گوید درمان ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد، زگیل‌ها برگردند و گاهی درمان جواب ندهد. در این صورت پزشک می‌تواند روش دیگری پیشنهاد کند. NHS هم می‌گوید ترک سیگار می‌تواند به اثر درمان کمک کند.

انتخاب روش به تعداد و اندازه‌ی زگیل‌ها، محل آن‌ها و شرایط خودتان بستگی دارد. جزئیات بیشتر در درمان زگیل آمده است.

پیشگیری و بعد از درمان: شریک جنسی، کاندوم و واکسن

NHS می‌گوید شریک جنسی فعلی‌تان هم بهتر است معاینه شود، چون ممکن است زگیل داشته باشد و خبر نداشته باشد. تا وقتی زگیل‌ها پاک نشده‌اند، رابطه نداشته باشید؛ اگر دارید، حتماً کاندوم بزنید.

کاندوم کامل نیست. DermNet می‌گوید کاندوم انتقال را کم می‌کند ولی کاملاً جلویش را نمی‌گیرد، و NHS دلیلش را این می‌داند که ویروس از پوستی هم منتقل می‌شود که کاندوم نمی‌پوشاند. واکسن HPV هم محافظت می‌دهد؛ درباره‌اش در واکسن گارداسیل بخوانید. بعد از درمان، اگر ضایعه‌ی تازه دیدید زود معاینه شوید، چون احتمال برگشت وجود دارد.

آیا زگیل بیضه خطرناک است؟

DermNet یادآوری می‌کند که بعضی انواع HPV می‌توانند باعث سرطان‌های ناحیه‌ی تناسلی و مقعد شوند و انواع پرخطر و کم‌خطر هر دو مسری‌اند و ممکن است با هم منتقل شوند. بنابراین ضایعه‌ی مشکوک را نادیده نگیرید. برای ارتباط HPV و سرطان، HPV و سرطان‌های مرتبط را ببینید.

کِی باید به پزشک مراجعه کنم؟

وقتی این‌ها را دیدید معطل نکنید:

• یک یا چند برجستگی تازه روی بیضه یا آلت که از بین نمی‌رود.
• برجستگی‌هایی که تعدادشان زیاد یا اندازه‌شان بزرگ می‌شود.
• خارش یا خونریزی از ضایعه.
• ضایعه‌ی تیره که رنگش یکدست نیست.
• قرمزی، تورم یا درد در برجستگی زیر پوست.
• شریک جنسی شما زگیل تناسلی دارد، حتی اگر خودتان چیزی نمی‌بینید.

NHS توصیه می‌کند اگر در ناحیه‌ی تناسلی یک یا چند برجستگی بدون درد دارید، به کلینیک سلامت جنسی مراجعه کنید. می‌توانید تلفنی و بدون گفتن نام سؤال بپرسید؛ با مطب تماس بگیرید.

— دکتر عباس انتظاری، متخصص پزشکی اجتماعی و طب پیشگیری