جای جوش قرمز با چی می‌ره؟ درمان قرمزی جای جوش و فرقش با لک و اسکار

برای جای جوش قرمز، کارهای اصلی این‌هاست: اول جوش‌های تازه را کنترل کنید و به پوست دست نزنید، بعد به پوست زمان بدهید، و اگر قرمزی ماند، از پزشک درباره‌ی دارو یا لیزر بپرسید. جای جوش قرمز با یک ماده‌ی جادویی نمی‌رود، ولی در بیشتر آدم‌ها با همین ترتیب کم‌رنگ می‌شود.

دیدن لکه‌های قرمز بعد از جوش آزاردهنده است، به‌خصوص وقتی خودِ جوش‌ها خوب شده‌اند. این قرمزی هنوز «اسکار» به معنای دقیق نیست و فرق دارد با لک قهوه‌ای و با فرورفتگی پوست. اگر دوست دارید پوستتان را حضوری ببینیم، با مطب تماس بگیرید.

جای جوش قرمز چیست و چرا می‌ماند؟

پزشکان به قرمزی بعد از آکنه «اریتم پس از التهاب» می‌گویند. در یک مرور پزشکی آمده که علتش آزاد شدن مواد التهابی، گشاد شدن رگ‌های ریز زیر پوست و نازک شدن لایه‌ی رویی پوست است (PubMed).

یعنی این قرمزی بیشتر از رگ‌ها می‌آید، نه از رنگدانه. به همین دلیل با درمان لک قهوه‌ای فرق دارد.

همان مرور می‌گوید این قرمزی معمولاً کم‌رنگ می‌شود، اما ممکن است ماه‌ها بماند. پس ماندنش به‌تنهایی نشانه‌ی خرابی یا اشتباه شما نیست.

فرق جای جوش قرمز، لک قهوه‌ای و جای جوش گود چیست؟

سه حالت را اغلب با یک اسم صدا می‌زنیم، ولی هر کدام علت و درمان جدایی دارند.

• قرمز یا صورتی و صاف: التهاب و رگ‌های ریز باقی‌مانده. موضوع اصلی همین مقاله است.
• قهوه‌ای یا تیره و صاف: ملانین اضافه. AAD اسمش را هیپرپیگمانتاسیون پس از التهاب می‌گذارد و می‌گوید یکی از رایج‌ترین دلایل مراجعه‌ی افراد با پوست تیره‌تر به پوست است (AAD).
• گود یا برجسته: اسکار واقعی. NHS از حفره‌های کم‌عمق «ice-pick» و «boxcar» نام می‌برد (NHS) و AAD اسکارها را به فرورفته و برآمده تقسیم می‌کند (AAD).

رنگ جای جوش به رنگ پوست هم بستگی دارد. NHS می‌نویسد برجستگی‌های ملتهب روی پوست روشن صورتی یا قرمز و روی پوست قهوه‌ای یا سیاه ممکن است قهوه‌ای یا بنفش دیده شوند (NHS). پس روی پوست تیره‌تر، جای جوش ممکن است به‌جای قرمز، قهوه‌ای یا بنفش دیده شود.

برای جای جوش قرمز چی خوبه؟

اولین قدم، خودِ آکنه است. AAD می‌گوید برنامه‌ی درمان معمولاً با مهار جوش‌ها شروع می‌شود، چون توقف جوش‌ها التهاب را کم می‌کند و از اسکار تازه جلوگیری می‌کند. درمان اسکار بعد از کنترل آکنه شروع می‌شود (AAD).

دو کار ساده هم روی پوست اثر منفی دارند. NHS می‌گوید جوش را فشار ندهید و پوست را نسابید، چون فشار دادن اسکار می‌سازد و سابیدن پوست را تحریک می‌کند (NHS).

درمان‌های پزشکی برای قرمزی ماندگار:

• لیزر و نور. در مرور سیستماتیک ۲۰۲۲ بیشتر لیزر پالس‌دای و بعد لیزر Nd:YAG بررسی شده‌اند (PubMed). مرور کارآزمایی‌های تصادفی هم می‌گوید لیزر و نور قرمزی را کم می‌کنند (PubMed).
• داروهای موضعی. در همان مرور، اکسی‌متازولین، ترانکسامیک اسید و برمونیدین نویدبخش بوده‌اند. در یک کارآزمایی شاهددار روی ۶۰ نفر، ژل ۱۵٪ آزلائیک اسید طی ۱۲ هفته قرمزی جای جوش را بیشتر از دارونما کم کرد؛ در لک قهوه‌ای هر دو گروه بهتر شدند و برتری روشنی نسبت به دارونما گزارش نشد (PubMed).

مرور سیستماتیک ۲۰۲۲ تأکید دارد که درمان استاندارد قطعی نداریم و کارآزمایی‌های بیشتری لازم است. پس انتخاب دارو یا لیزر با پزشک است و نتیجه برای هر نفر فرق می‌کند. وعده‌ی «حتماً پاک می‌شود» را هیچ منبعی نمی‌دهد.

جای جوش قرمز با چی می‌ره؟ نسخه‌های خانگی چطور؟

دنبال راه‌حل خانگی بودن طبیعی است. ولی برای لیمو، خمیردندان و مواد مشابه، شواهد پزشکی معتبری پیدا نشده؛ پس توصیه‌شان نمی‌کنیم.

AAD برای محصولات روشن‌کننده هشدار روشنی دارد: هرگز مایع سفیدکننده روی پوست نریزید. همچنین در محصولات خارجی بدون برچسب گاهی استروئید یا جیوه پیدا شده که می‌تواند پوست را نازک یا دائمی تیره کند (AAD).

محصول تازه‌ای که می‌سوزاند یا گز می‌کند را کنار بگذارید؛ AAD هم همین را توصیه می‌کند (AAD).

اگر جای جوش قهوه‌ای است چه کنم؟

لک قهوه‌ای با قرمزی فرق دارد و درمانش هم. طبق AAD، وقتی علت لک (مثلاً جوش فعال) مهار شود، لکه‌ای که چند درجه از رنگ طبیعی پوستتان تیره‌تر است معمولاً طی ۶ تا ۱۲ ماه کم‌رنگ می‌شود. اگر رنگ در عمق پوست باشد، ممکن است سال‌ها طول بکشد (AAD).

AAD ضدآفتاب را شروع درمان لک‌های تیره می‌داند و اگر پوستتان چرب است، ضدآفتاب غیرمسدودکننده‌ی منافذ را توصیه می‌کند (AAD).

ضدآفتاب باید SPF حداقل ۳۰، طیف گسترده و مقاوم به آب باشد (AAD).

AAD ماده‌هایی مثل آزلائیک اسید، گلیکولیک اسید، کوجیک اسید، رتینوئید و ویتامین C را از موادی می‌داند که در محصولات بدون نسخه برای کم‌رنگ‌کردن لک به کار می‌روند (AAD). اگر با این‌ها تغییری ندیدید، پزشک می‌تواند درمان قوی‌تر را با دقت انتخاب کند.

جای جوش گود را چه کنیم؟

جای جوش گود یا برجسته اسکار واقعی است و قصه‌ی جداگانه‌ای دارد. AAD می‌گوید برای هر نوع اسکار، پزشک نوع، تعداد، سن، رنگ پوست و هزینه را در نظر می‌گیرد و معمولاً بیش از یک روش را با هم به کار می‌برد (AAD).

روش‌هایی که AAD برای اسکار فرورفته می‌شمارد: پیلینگ، فیلر، لیزر، میکرونیدلینگ، PRP به‌همراه روش دیگر و جراحی اسکار. توضیح کامل آن‌ها در مقاله‌ی درمان جای جوش و اسکار آکنه آمده است.

اگر هنوز جوش زیر پوستی تازه دارید، اول سراغ درمان جوش زیر پوستی صورت بروید. تا جوش فعال هست، جای جوش تازه هم ساخته می‌شود.

جای جوش قرمز کِی خودش خوب می‌شود؟

برای قرمزی جای جوش، منابع پزشکی عدد مشخصی نمی‌دهند. فقط می‌گویند معمولاً کم‌رنگ می‌شود و گاهی ماه‌ها می‌ماند (PubMed).

چیزهایی که این روند را بدتر می‌کنند، مشخص‌اند: دست‌زدن و فشار دادن جوش، و ادامه‌ی جوش‌های فعال. چیزهایی که کمک می‌کنند هم همین‌هاست: درمان آکنه، محصول ملایم و صبر.

برای لک قهوه‌ای، AAD بازه‌ی ۶ تا ۱۲ ماه را برای وقتی می‌گوید که علت لک مهار شده باشد، و تأکید می‌کند ضدآفتاب هر ۲ ساعت و بعد از شنا یا عرق‌کردن تجدید شود (AAD).

کِی به پزشک مراجعه کنم؟

در این موارد نوبت بگیرید:

• جوش‌ها عمیق و دردناک‌اند یا اسکار می‌گذارند.
• جوش شما با درمان خودتان بهتر نمی‌شود.
• قرمزی چند ماه گذشته و کم‌رنگ نشده.
• ناحیه داغ، متورم و قرمز شده و شبیه عفونت است؛ NHS هشدار می‌دهد این قرمزی روی پوست تیره سخت‌تر دیده می‌شود.
• جوش و جای جوش روی خلق، اعتمادبه‌نفس یا روابط شما اثر گذاشته است.

NHS جوش عمیق و دردناک، اسکار، علائم عفونت، بی‌اثری درمان خانگی و اثر آکنه بر سلامت روان را از دلایل مراجعه می‌داند (NHS).

برای معاینه‌ی پوست و انتخاب درمان مناسب، با مطب تماس بگیرید. به پرسش‌هایتان با آرامش پاسخ داده می‌شود.

گالری تصاویر

تصاویر زیر از بیماران واقعی و با رضایت خودشان منتشر شده‌اند تا بتوانید ظاهر ضایعه را بهتر بشناسید. شکل هر ضایعه روی هر پوستی فرق می‌کند و تشخیص قطعی فقط با معاینه‌ی پزشک است.

جای جوش گود (اسکار)، قبل و بعد از درمان با لیزر.

لک قهوه‌ای که بعد از خوب شدن جوش روی پوست مانده است.

جای جوش قرمز روی گونه؛ لکه‌های صاف صورتی-قرمز بعد از جوش.

— دکتر عباس انتظاری، متخصص پزشکی اجتماعی و طب پیشگیری