آدرس : ولیعصر بالاتر از زعفرانیه برج فردوس طبقه 2 واحد 12
02122704076
drentezari@

زونا چیست؟ (تشخیص، پیشگیری و درمان)

  • دکتر عباس انتظاری
  • آخرین ویرایش : 21 اردیبهشت 96

زونا چیست؟ (تشخیص، پیشگیری و درمان)

بیماری زونا یا هرپس زوستر (Herpes zoster) نوعی بیماری عفــونی ویروسی است که در اثر فعــال شــدن مجــدد ویــروس VZV  در فردی که قبلا مبتلا به آبله مرغان شده است ایجاد میشود. این بیمـاری در هـر دوجـنس و در هـر سـن و سـالی دیـده  میشود، ولی با افزایش سن احتمـال ابـتلا بـه آن بیـشتر مـیشـود.

نظریه رایج برای این بیماری به این صورت است که پس از ابتلا و بهبودی آبله‌مرغان این ویروس به صورت نهفته در سلول‌های عصبی واقع در شاخ قدامی نخاع باقی می‌ماند. تا زمانی که به علت یک عامل تحریکی و یا نقص سیستم ایمنی دوباره فعال شود. در این حالت بیماری موضعی دردناکی ایجاد می‌شود که زونا نام دارد.

بیماری زونا یک بیماری موضعی و معمولا یک طرفه و محـدود بـه یک ناحیه پوستی همراه با ضایعات تاولی میباشد

عواملی که شانس ابتلا به زونا را بیشتر میکنند عبارتند از: افزایش سن، نقص ایمنی، ابتلای به آبله مرغان قبـل از سـن ۱۸ مـاهگی وابتلا  جنین در شکم مادر

این تاول‌ها بیشتر در پوست سینه و پشت بروز می‌کند و همانند آبله ‌مرغان بسیار مسری هستند

بیمـاری هـرپس زوسـتر در صـورت تماس با افرادی که قبلا آبله مرغان نگرفتـه انـد و یـا واکـسن آنـرا تزریق نکـرده انـد واگیـر دار محـسوب مـیشـود، ایـن بیمـاری در آمریکا سـالی ۵۰۰ هزار نفـر را گرفتـار و بـروز سـالیانه آن دو درهزار می باشد

علایم بالینی :

علایم اولیه شامل سردرد تب‌ولرز خفیف و احساس بدحال و کسلی است به دنبال علایم اولیه فرد دچار احساس درد سوزشی و افزایش حساسیت پوستی در ناحیه‌ای که اعصاب محیطی آن توسط ویروس آلوده شده بوده و دوباره فعال و در حال تکثیر است می‌شود

بیماران ممکـن اسـت چنـد روز قبـل از ظـاهر شـدن ضایعات پوستی دچار تب، کوفتگی بدن و سر درد شوند. همچنـین قبل از ظهور بثورات بیماران ممکن است دچار درد عصبی شده و در پوست گرفتار احساس سوزش، خارش و افزایش تحریک پذیری داشته باشند. این دردها ممکن است بسته به محـل آن بـا دردهای ناشی از سکته قلبی و درد سنگ های کلیـوی اشـتباه شـود.

شدت درد از خفیف تا بسیار شدید متغیر است به دنبال آن تاول‌های قرمز و دردناکی که ۴-۵ روز پس از علایم اولیه در سطح بدن به وجود می‌آیند. تاول‌ها معمولاً در روی یک نوار پهن پوست قرمز در امتداد مسیر رشته‌های عصبی حسی در یک درماتوم خاص پوست پدید می‌آیند.

درماتوم به یک ناحیه از پوست گفته میشود که عصبدهی با منشا جنینی مشترک داشته باشد . تاول‌ها را غالباً می‌توان در ناحیه قفسه سینه دید که البته تنها در یک طریف بدن گسترش می‌یابند. از علایم شایع می‌توان به تب و لرز خفیف و ا حساس کسالت و همچنین حالت تهوع می‌توان نام برد.

ضایعات زونا در قفسه سینه

ضایعات زونا در قفسه سینه

ضایعات پوستی معمـولا محـدود بـه یـک ناحیه بوده  و بـه صـورت شایعتر در نواحی قفسه سینه و کمر و صورت دیده میشـود

گـاهی ضایعات در بیش از یک درماتوم مشاهده و ممکـن اسـت از خـط وسط بدن هم عبور کنند. در ابتـدا بثـورات قرمـز رنگ ظاهر می شود و بــه سرعت تبدیل بـه ضایعات تاولی میشوند. تاول های جدید تا چندین روز ممکن اسـت ظـاهرشوند. چند روز پس از شروع تاول ها بـه تـدریج رنـگ مـایع داخل آن کـدر خواهد شد. سرانجام در محل ضایعات دلمه تشکیل که به طور معمول پـس ازدو سه هفته این ضـایعات برطـرف مـیشـوند . در محـل ضـایعات ممکن است اسکار و تغییر رنگ پوست باقی بماند

عوارض:

زونای چشمی

زونای چشمی

شایعترین عارضه زونا ،نورالژی (درد عصبی) به دنبـال زونـا مـیباشـد . با افزایش سن، بروز این نورالژی افـزایش می یابد

در محل بیمـاری زونـا ممکـن اسـت عفونـت باکتریـال  ایجاد شود. اگر شاخه عصبی چشم گرفتار شود احتمال از دست دادن بینـایی وجـود دارد. بـا احتمـال کمتری ممکن است اختلالات حرکتـی و عفونت مغز نیـز مـشاهده شود

تشخیص:

ظاهر ضایعات پوستی زونا و گرفتاری یـک بخش پوست دربسیاری از موارد امکان تشخیص بالینی آنرا برای پزشک آسان میسازد. در   مواردی که شکل ضایعات کلاسیک نباشد مـیتـوان از آزمـایش PCR استفاده کرد که بـالاترین حساسیت و اختصاصی بودن را دارد.

پیشگیری از زونا:

در صـورتیکه واکـسن آبلـه مرغـان بـه صـورت وسیع استفاده شود در آینده شاهد موارد کمتری از زونـا خـواهیم بود، زیرا احتمال فعال شـدن ویـروس واکـسن، کمتـر از ویـروس وحشی می باشد

درمان زونا:

هدف از درمان، کاهش شدت و دوره بیماری، کاهش درد، تسریع در بهبود ضایعات پوستی و پیشگیری از عوارض درازمدت بیماری به ویژه درد عصبی به دنبال زونا می‌باشد. درمان در بیماران با ضعف سیستم ایمنی با هدف جلوگیری از گسترش پوستی و احشایی آن قابل توجه‌است

درمان ضـد ویروسـی: در حـال حاضـر سـه داروی ضـد ویـروس آسیکلویر (Acyclovir) فام سیکلویر(Famcyclovir) و والاسیکلویر(Valacyclovir) در دسترس میباشد کـه آسـیکلویر ارزانتر  از دو داروی دیگر میباشد. آسیکلویر  به خصوص در افرادبالای ۵۰ سال باعث تسریع برطـرف شـدن درد مـیشـود

پیشگیری از نورالژی (درد عصبی) به دنبال زونا : هیچ دارویی تا به حال شناخته  نشده است کـه بـه طـور کامـل بتوانـد از نـورالژی بـه دنبـال زونـاپیشگیری  کند، ولی بعضی داروها می توانند شـدت و مـدت آنـراکاهش دهند.

در صورتی که مبتلا به  ضایعه دردناک یا تاول دار یا قرمزی یا ضایعات مشکوک روی بدن  هستید:

  1. اکیدا از خود درمانی یا اقدامات غیر علمی اجتناب کنید 
  2.  به هیچ عنوان خودسرانه اقدام به درمان نکنید
  3.  حتما با تیم درمانی خود مشورت کنید
  4. حتما برای بررسی عامل زمینه ساز به پزشک مراجعه کنید
  5. ممکن است نیاز به نمونه برداری و ارزیابی آزمایشگاهی باشد
  6. به صورت منظم و حداقل سالانه به منظم چکاپ سلامت با پزشک خود مشورت کنید
  7. در صورتیکه مایل به مراجعه به مطب هستید یا سوالی در این مورد دارید با کلیک روی دکمه مربوطه از همینجا اقدام فرمائید

آخرین پرسش ها

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال قبلی ، کد رهگیری خود که از طریق ای میل برای شما ارسال شده را در این قسمت وارد کنید تا پاسخ دکتر را مشاهده فرمائید

ثبت سوال جدید

سوال خود را در اینجا ثبت کنید و از سیستم کد رهگیری دریافت نمائید. پاسخ شما حداکثر تا 24 ساعت آینده از طریق  ایمیل به شما اطلاع داده خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
پرسش از دکتر
از بین بردن چین و چروک پیشانی
آنژیوگرافی
تنگی مجرای ادراری
جوانسازی پوست
متخصص ارتوپد
رژیم لاغری
اتوماسیون مالی تحت وب
درمان واریس
درمان پروستات
لیزر موهای زائد
درمان زگیل تناسلی
درمان فشار خون
درمان زگیل تناسلی زنان
ناباروری
مرکز پزشکی هسته ای
اصلاح طرخ لبخند